Güney Kıbrıs, Yunanistan, İsrail ve ABD’nin katılımıyla düzenlenen “3+1 Doğu Akdeniz Enerji Bakanlar Diyaloğu” toplantısı, ABD’nin Houston kentinde gerçekleştirildi.
ABD'nin Houston kentindeki toplantıda Güney Kıbrıs’ı Enerji Bakanı Mihalis Damianos, Yunanistan’ı Enerji Bakanı Stavros Papastavros, İsrail’i Büyükelçi Yechiel Leiter ve ABD’yi Enerji Bakanı Chris Write temsil etti.
Kasım 2025’te Atina’da yapılan bir önceki toplantıda alınan kararlar doğrultusunda taraflar güvenlik, enerji ve altyapı konusunda Akdeniz'de ittifak kurma konusunda anlaştı. Ardından taraflar ortak bir bildiri yayımladı.
Yayınlanan ortak açıklamada, dört ülkenin ortak kararıyla Rice Üniversitesi’nin Baker Kamu Politikası Enstitüsü bünyesinde “Doğu Akdeniz Enerji Merkezi” kurulduğu duyurdu.
TÜRKİYE ETRAFINDA '3 + 1' HATTI
Buna göre İsrail, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Akdeniz'de birlikte hareket edecek ve birbirlerine destek verecekler. ABD ise bu ittifaka mali destek sağlayacak.
Ayrıca zirvede, ortak ilgi alanlarındaki hedeflerin ve somut eylemlerin kaydedileceği bir iş birliği yol haritasının oluşturulması ve bu yıl içinde onaylanması konusunda uzlaşı sağlandı.
Sürecin ilk somut adımlarından biri olarak, siber güvenlik ve kritik altyapıların fiziki korunmasıyla ilgili bir çalışma grubu kurulması kararlaştırıldı. Bir sonraki bakanlar toplantısının ise İsrail'de yapılmasına karar verildi.
Doğrudan Türkiye'nin Akdeniz'deki çıkarları etrafında kurulan ittifakın duyurulma tarihi, Türkiye'nin Akdeniz'de gerçekleştirdiği askeri tatbikatlara denk geldi.
Güney Kıbrıs Enerji Bakanı Mihalis Damianos, "jeopolitik yeniden yapılanmalar ve enerji güvenliği meydan okumalarının arttığı bu dönemde" olduklarını ifade etti.
ABD DESTEĞİ VURGULANDI
Ortak açıklamada; Yunanistan, Güney Kıbrıs ve İsrail arasındaki, ABD şirketlerine fırsatlar yaratabilecek bölgesel bağlantı inisiyatif ve projelerinin (GSI) önemi vurgulandı.
Enerji izolasyonunun kaldırılmasının Güney Kıbrıs için stratejik öncelik olduğunu belirten Güney Kıbrs Enerji Bakanı Damianos, Great Sea Interconnector (GSI) projesinin, Güney Kıbrıs ve İsrail’i Yunanistan üzerinden AB elektrik enerjisi iç piyasasına bağlayarak geniş bir bölgesel iş birliği platformu oluşturacağını kaydetti.
Damianos ayrıca, ABD’nin stratejik bağlantı projelerinin hayata geçirilmesine verdiği desteğin önemine dikkat çekti.
