Günlük hayatın hızı içinde artık parayı birbirimizin eline tutuşturup geçiyoruz. Oysa çok değil, birkaç nesil önce Türkiye’deki dükkanlarda paranın konulduğu özel tepsiler veya tezgah üzerine bırakılan nakit, esnaf ile müşteri arasındaki o zarif mesafenin ve saygının simgesiydi. Bugün bizde sadece çok eski esnaflarda rastladığımız bu alışkanlık, Japonya’da "O-tsuri" adıyla bir toplumsal kural olarak yaşıyor.
PARAYI ELDEN VERMEK KABALIK SAYILIYOR
Japonya’ya gittiğinizde bir markette parayı kasiyere uzatırsanız, nazikçe kasanın yanındaki küçük tepsiyi işaret ettiğini görürsünüz. Japon kültüründe parayı elden ele vermek hem bir hijyen ihlali hem de karşı tarafın kişisel alanına (mahremiyetine) bir müdahale olarak kabul ediliyor.
Kusursuz bir düzene sahip:
Japonların bu gelenekteki titizliği ise hayranlık uyandırıyor. Para üstü size iade edilirken rastgele bir yığın yapılmıyor. Önce kağıt paralar tepsiye en alta düzgünce seriliyor. Üzerine bozuk paralar tane tane konuluyor. En üste ise alışveriş fişi yerleştiriliyor. Bu sayede müşteri parayı alırken ne kadar aldığını net bir şekilde görüyor ve bozuk paraların kayıp düşmesi engelleniyor.
BU DETAY YERİNİ DİJİTEL ÖDEMELERE BIRAKTI
Eskiden Türk esnafı da parayı doğrudan elden almaz, "bereketli olsun" diyerek tezgaha veya tepsiye konulmasını beklerdi. Bu, hem bir rızık duasıydı hem de "para her elden geçer, temiz kalsın" mantığına dayanan bir hijyen anlayışıydı. Şimdilerde ise bu zarif detay, yerini dijital ödemelere ve hızlı nakit alışverişine bıraktı.
