ABD'de cuma günü başlayan havacılık krizinin etkileri bugün de devam ediyor. Federal Havacılık İdaresi'nin (FAA) uçuş durdurma kararını kaldırmasına rağmen hava yolu şirketleri normal operasyon düzenine dönmekte zorlanıyor.
Reuters'ın uçuş takip platformu FlightAware verilerine dayandırdığı habere göre, krizin ilk günü olan cuma günü yaklaşık 9 bin 200 uçuş iptal edilirken, 7 bin 500 seferde gecikme yaşandı. Cumartesi günü ise 6 bin 400'ün üzerinde uçuş iptal edildi, geciken sefer sayısı 8 bini aştı.
İki günlük bilançoda 15 bin 600'den fazla uçuşun iptal edildiği, yaklaşık 15 bin 500 seferin ise gecikmeli olarak gerçekleştirildiği kaydedildi.
Krizin üçüncü günü olan pazar için de şimdiden 875 uçuşun iptal edildiği açıklandı. Son verilerle birlikte cuma gününden bu yana iptal edilen toplam uçuş sayısı 16 bin 400'ü geçti.
EYLÜL'DEN BU YANA EN UZUN UÇUŞ DURDURMA KARARI
ABD'de hava trafik kontrol merkezlerinde 13 Kasım Cuma günü meydana yaşanan iletişim ve radar arızaları, ülke genelinde olağanüstü bir önlemin alınmasına yol açtı.
Federal Havacılık İdaresi (FAA), uçuş güvenliğini sağlamak amacıyla ülke genelindeki neredeyse tüm kalkışları durdurdu. Yaklaşık 5 saat süren bu uygulama, 11 Eylül 2001 saldırılarından bu yana ABD genelinde alınan en uzun uçuş durdurma kararı olarak kayıtlara geçti.
Kararın ardından ülkenin dört bir yanındaki havalimanlarında uzun kuyruklar oluşurken, on binlerce yolcu terminallerde mahsur kaldı. Uçakların ve uçuş ekiplerinin planlanan konumlarında bulunamaması, hava sahasının yeniden trafiğe açılmasının ardından da aksaklıkların devam etmesine neden oldu.
ACİL TOPLANTI GERÇEKLEŞTİRİLDİ
Hava trafik sisteminde yaşanan büyük kesinti, ABD yönetimini de harekete geçirdi. Krizin başladığı cuma günü Beyaz Saray'ın Durum Odası'nda acil durum toplantısı düzenlendi.
Federal kurumlar, ülke genelindeki hava trafiğini felç eden aksaklığın bir siber saldırıdan kaynaklanıp kaynaklanmadığını belirlemek üzere kapsamlı bir inceleme başlattı.
Ancak yürütülen ilk tespitlerde kötü niyetli bir saldırıya işaret eden herhangi bir bulguya ulaşılamadı. Yetkililer, yaşanan kesintinin teknik bir arızadan kaynaklandığını duyurdu.
ARIZANIN NEDENİ ORTAYA ÇIKTI
ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, ülke genelinde uçuşları durduran krizin, hava trafik kontrol sisteminin iletişim altyapısına yeni bir yönlendirici cihaz yerleştirilmesi sırasında meydana geldiğini açıkladı.
Federal Havacılık İdaresi'nin (FAA) yüklenici firması L3Harris tarafından yürütülen çalışma esnasında sistemde aşırı veri yüklenmesi yaşandı.
Bakan Duffy, yeni yönlendiricinin her 4 ila 5 saniyede 1000'den fazla bağlantı girişimine neden olduğunu, bu durumun da uçaklarla iletişim kurulmasında sorunlara ve radar verilerinde aksamalara yol açtığını belirtti.
Yaşanan teknik arızanın, FAA'ya bağlı 22 hava trafik kontrol merkezinden 17'sini etkilediği bildirildi. Yetkililer, sorunun hatalı ekipmandan mı yoksa kurulum aşamasındaki bir yanlışlıktan mı kaynaklandığını netleştirmek amacıyla incelemelerin sürdüğünü kaydetti.
BÜYÜK HAVA YOLU ŞİRKETLERİ DE ETKİLENDİ
Krizin etkileri ABD'nin önde gelen hava yolu şirketlerinin operasyonlarına da ağır darbe vurdu.
Delta Air Lines, United Airlines ve American Airlines, cumartesi günü planlanan seferlerinin yaklaşık yüzde 25'ini iptal etmek zorunda kaldı. JetBlue'da ise iptal oranı yaklaşık yüzde 45 seviyesine ulaştı.
Hava yolu şirketleri, aksaklıklar nedeniyle mağduriyet yaşayan yolcuların biletlerini herhangi bir ek ücret ödemeden ileri bir tarihe erteleyebilmeleri için özel düzenlemeleri devreye aldı.
50 MİLYAR DOLARLIK ACİL KAYNAK TALEBİ
Yaşanan büyük kriz, ABD'nin eskiyen hava trafik kontrol altyapısını da yeniden ülke gündeminin ilk sıralarına taşıdı.
ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, mevcut sistemin kapsamlı bir şekilde yenilenmesi gerektiğini vurgulayarak Kongre'den 50 milyar dolarlık kaynak talep etti. Daha önce 30 milyar dolar olarak dile getirilen finansman ihtiyacının, son yaşanan arızanın ardından 50 milyar dolara yükseltilmesi dikkat çekti.
Bakan Duffy, hava trafik kontrol sisteminin modernize edilmemesi halinde benzer kesintilerin gelecekte de yaşanabileceği uyarısında bulundu. Öte yandan ABD Kongresi'ndeki bazı Demokrat milletvekilleri de krizin tüm yönleriyle soruşturulması ve sorumluların tespit edilmesi çağrısında bulundu.
UÇUŞLAR NE ZAMAN NORMAL DÜZENE DÖNECEK?
Federal Havacılık İdaresi (FAA) Başkanı Bryan Bedford, hava trafik kontrol sisteminin yeniden istikrarlı bir şekilde çalışmaya başladığını ancak uçuş programlarının tam anlamıyla normale dönmesinin zaman alacağını açıkladı.
Bedford, hava yolu operasyonlarının 15 Kasım Pazar gününün geç saatlerine doğru büyük ölçüde olağan seyrine dönmesini beklediklerini ifade etti.
Bununla birlikte uçakların, pilotların ve kabin ekiplerinin yeniden planlanan uçuş noktalarına ulaştırılması gerektiği için bazı gecikme ve iptallerin bir süre daha devam edebileceği belirtiliyor. ABD'de cuma günü başlayan kriz, pazar günü de binlerce yolcunun seyahat planlarını etkilemeyi sürdürüyor.
