Jet yakıtı maliyetlerindeki ani artışlar nedeniyle United, American ve Southwest Airlines yöneticileri, yılın son çeyreğinde doluluk oranı düşük ve bütçe dostu uçuşları iptal edeceklerini duyurdu.
İkinci çeyrekte yakıt giderleri geçen yılın aynı dönemine göre %80’e yakın artış gösteren şirketler, artan yolcu talebine rağmen kârlılık eşiğinin altında kalan hatları kademeli olarak kapatıyor.
HANGİ UÇUŞLAR İPTAL EDİLİYOR?
Sektör analizlerine göre iptal kararları ağırlıklı olarak salı ve cumartesi gibi yolcu yoğunluğunun az olduğu günler ile gece geç vakit veya sabahın ilk saatlerinde düzenlenen indirimli uçuşları kapsıyor.
CNN'in haberine göre konuyla ilgili değerlendirmede bulunan Havayolu bülteni From the Tray Table yazarı Zach Griff, indirim arayan müşterilerin tercih ettiği ucuz biletlerin kademeli olarak piyasadan çekildiğini belirterek, durumun düşük bütçeli yolcular için zorlu bir ortam yarattığına dikkat çekiyor.
ABD Tüketici Fiyat Endeksi verilerine göre de ülkede bilet fiyatları yaz aylarında %25 artarken, piyasadaki ucuz koltuk arzı hızla azalıyor.
TÜRKİYE HAVACILIK SEKTÖRÜNE NASIL YANSIYOR?
Toplam işletme giderlerinin %30 ila %35’ini akaryakıt maliyetleri oluşturan yerli taşıyıcılar da küresel yakıt artışının yarattığı maliyet baskısıyla karşı karşıya bulunuyor. Dünya genelindeki bu tablo, Türkiye’deki havacılık pazarında üç ana başlıkta etkisini gösteriyor:
Dış Hat Fiyatları ve Yakıt Harçları: Tavan fiyat sınırlaması bulunmayan dış hat seferlerinde artan maliyetler, "yakıt harcı" (fuel surcharge) düzenlemeleriyle doğrudan bilet fiyatlarına yansıtılıyor.
İç Hat Tavan Fiyat Düzenlemeleri: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından belirlenen iç hat tavan fiyat limiti, yükselen yakıt masrafları doğrultusunda dönem dönem yukarı yönlü revize edilmek durumunda kalıyor.
Frekansta Azaltma ve Dolaylı Ücretler: Yolcu doluluğu düşük kalan iç ve dış hat rotalarında haftalık sefer sayıları düşürülürken; ek bagaj, koltuk seçimi ve uçak içi ikram gibi yan hizmetlerin fiyatlandırmasına ağırlık veriliyor.
Sektör temsilcilerinin aktardığına göre Türk şirketleri, akaryakıt fiyatlarındaki sert dalgalanmalara karşı finansal risk türevlerini (jet yakıtı hedge işlemleri) kullanarak gelecek dönem ihtiyaçlarını önceden sabitleme yoluna gidiyor.
Bu mekanizma yerli taşıyıcıları kısa vadeli fiyat şoklarına karşı korusa da, yüksek yakıt fiyatlarının küresel çapta uzun süreye yayılması durumunda bütçe dostu seyahat seçeneklerinin azalması kaçınılmaz görülüyor.
