Asya kökenli tamarisk, ABD'ye 1800'lü yıllarda getirildi. İlk olarak süs bitkisi olarak yetiştirilen ağaçlar, daha sonra kuraklığa ve tuzlu toprağa dayanıklı oldukları için nehir kıyılarında erozyonu azaltmak amacıyla dikildi. Ancak tamarisk kısa sürede dikildiği alanların dışına çıkarak özellikle Colorado, Rio Grande, Gila ve Pecos nehirlerinin çevresine yayıldı.
Tamariskler yayıldıkları bölgelerde kavak ve söğüt gibi yerli bitkilerin alanını daraltıyor, toprağın tuzluluğunu artırabiliyor ve nehir kıyısındaki doğal yaşamı değiştiriyor. Ayrıca sık ve kuru dalları bazı bölgelerde yangınların daha kolay yayılmasına yol açabiliyor.
BU KEZ BÖCEKLERİ DOĞAYA BIRAKTILAR
Tamarisklerin geniş nehir havzalarına yayılması, ağaçları tek tek keserek kontrol altında tutmayı zorlaştırdı. Bunun üzerine ABD'de tamarisk yaprak böcekleri olarak bilinen Diorhabda türleri biyolojik mücadelede kullanılmaya başlandı. Altı eyalette doğaya bırakılan böceklerin görevi tamariskleri zayıflatmaktı.
Böceklerin hem yetişkinleri hem de larvaları doğrudan tamariskin yapraklarıyla besleniyor. Yapraklarını kaybeden ağaç yeniden yaprak çıkarmak için depoladığı enerjiyi kullanıyor. Böceklerin aynı ağaca tekrar tekrar zarar vermesi durumunda bu döngü yıllar boyunca devam ediyor ve tamarisk giderek güç kaybediyor. Bazı ağaçlar sonunda tamamen kuruyabiliyor.
Böcekler bırakıldıkları alanlarda kalmadı ve zaman içinde başka nehir kıyılarına da yayıldı. Günümüzde ABD'nin batısında binlerce kilometrelik nehir hattında bu biyolojik mücadelenin etkileri görülüyor. Ancak böcekler tamarisk sorununu tek başına ortadan kaldırmadığı için ağaçların kesilmesi ve yerli bitkilerin geri getirilmesi de devam ediyor.
GÜNÜMÜZDE MÜCADELE HÂLÂ SÜRÜYOR
Yaklaşık iki asır önce başlayan tamarisk hikayesi bugün de sona ermiş değil. Arizona'da Haziran 2026'da Gila Nehri çevresinde 700 dönümden fazla alanı kapsayan yeni bir çalışma başlatıldı. Bölgede tamarisklerin yeniden büyümesi engellenirken temizlenen alanlara söğüt ve mesquite gibi yerli türlerin geri getirilmesi planlanıyor.
Colorado Nehri kıyısında da ekipler tamariskleri kesip kaldırarak boşalan alanları yerli ağaç, çalı ve otlarla yeniden yeşertiyor. Böylece geçmişte erozyonu önlemek için dikilen bir ağacı kontrol etmek amacıyla bugün hem böceklerden yararlanılıyor hem de geniş alanlarda temizlik çalışmaları yürütülüyor.
