İsveç, son yıllarda göç ve sığınmacı politikalarında kapsamlı bir değişim sürecine girerek göçü ve suç oranlarını azaltma hedefi doğrultusunda radikal bir adım attı. Hükümet, ülkeyi gönüllü olarak terk etmeyi kabul eden Avrupa Birliği dışı ülke vatandaşlarına 350 bin İsveç kronuna (yaklaşık 36 bin dolar) kadar ödeme yapılmasını öngören bir program başlattı.
Ancak toplam bütçesi 1,3 milyar İsveç kronunu bulan ve 2026 başında yürürlüğe giren bu yüksek bütçeli projeye şu ana kadar yalnızca 171 kişi başvurdu.
Başbakan Ulf Kristersson, gönüllü geri dönüşlerin artırılmasının öncelikleri arasında yer aldığını belirtirken ve duyurular resmi sitelerden farklı dillerde yapılırken, programa gösterilen ilgi oldukça sınırlı kaldı.
Göç uzmanları da bu tür finansal teşviklerin gönüllü geri dönüşleri önemli ölçüde artırdığına dair güçlü kanıtlar bulunmadığına dikkat çekiyor. Hükümete dışarıdan destek veren sağ popülist İsveç Demokratları Partisi ise geri dönüşlerin yaygınlaştırılması gerektiğini savunarak geçtiğimiz aylarda otobüslere astığı ilanlarla özellikle Somalili göçmenlere geri dönüş çağrısında bulundu.
İsveç’in bu sert tutumu uluslararası alanda da yankı bulurken, Almanya’daki aşırı sağcı AfD yetkilileri uygulamayı olumlu karşıladıklarını açıkladı.
BAŞKA UYGULAMALAR DA HAYATA GEÇİRİLDİ
Ülkedeki sıkılaşma adımları yalnızca maddi teşviklerle sınırlı kalmıyor. İsveç hükümeti daimi ikamet izinlerini kaldırarak izinlerin üç yılda bir yenilenmesi şartını getirdi. Bunun yanında vatandaşlık başvuruları için zorunlu dil ve genel kültür sınavı uygulaması başlatıldı.
Göçmenlerin İsveç tarihi, kraliyet ailesi ve geleneksel bayramlar gibi konularda sınandığı bu yeni sistemde Göç Bakanı Johan Forssell, vatandaşlığın sadece hak getirmediğini, beraberinde sorumluluklar da yüklediğini ifade etti.
Muhalefet ve insan hakları kuruluşları ise bu sert düzenlemelerin toplumdaki ayrışmayı derinleştirebileceği yönünde uyarılarda bulunuyor.
GÖÇ SİYASETİN ODAK NOKTASI OLDU
Yaklaşık 10,6 milyon nüfusa sahip olan ve 2 milyona yakın yabancı doğumlu kişinin yaşadığı İsveç’te, 13 Eylül’de gerçekleştirilecek seçimler öncesinde göç konusu siyasetin odak noktası haline geldi.
Hükümet ile merkez sol muhalefet arasındaki yarış başa baş sürerken, teşvikin muhatabı olan göçmenler ise teklife sıcak bakmıyor. Yıllar önce Sudan’daki baskılardan kaçarak Stockholm’e yerleşen sanatçı Elena Ibrahim gibi birçok göçmen burada özgür bir hayat kurduklarını belirterek geri dönmeyi reddederken, Stockholm Camisi İmamı Mahmoud Khalfi uygulanan bu politikaların özellikle Müslüman nüfus arasında derin bir endişeye yol açtığını dile getiriyor.
