Dünyada yükseköğretim maliyetlerinin tavan yapması ve gençlerin iş hayatına bir an önce atılma isteği, eğitim sisteminde taşları yerinden oynatacak yeni bir modeli devreye soktu. Geleneksel olarak 4 yıl süren lisans eğitimi, kredi yükünün düşürülmesiyle 3 yıla indiriliyor. ABD genelinde hızla yayılan ve 26 eyalette uygulanmaya başlayan bu model, öğrencilere hem zaman kazandırıyor hem de binlerce dolarlık tasarruf imkanı sunuyor.
ÜNİVERSİTELERDE YENİ DÖNEM HIZLA YAYILIYOR
Geleneksel lisans programlarında mezuniyet için 120 kredi şartı aranırken, yeni nesil 3 yıllık programlarda bu sınır 90 krediye kadar çekiliyor. Daha önce uygulanan ve dersleri sıkıştırarak yaz okulunda koşturmayı gerektiren "hızlandırılmış" sistemlerden farklı olarak bu modelde, doğrudan mezuniyet için istenen toplam ders yükü azaltılıyor. Mühendislik veya öğretmenlik gibi yoğun staj ve uygulama gerektiren alanlarda uygulanması zor olsa da özellikle işletme, pazarlama ve bilişim bölümlerinde 3 yıllık diploma dönemi şimdiden geniş bir kabul gördü.
ÖĞRENCİLER HEM TASARRUF HEM DE ERKEN KARİYER FIRSATI ELDE EDİYOR
Yükseköğretim ücretlerinin rekor kırdığı bu dönemde, eğitim süresinin bir yıl kısalması öğrencilerin cebini rahatlatıyor. Tek bir yıldan yapılan tasarrufun 20 bin doları bulabildiği belirtilirken, gençlerin iş hayatına 12 ay daha erken başlayıp kendi gelirlerini elde etmesi sistemin en cazip yanı olarak öne çıkıyor.
EĞİTİM SEKTÖRÜ İKİYE BÖLÜNDÜ
Eğitimi kısaltan bu hamle büyük bir ilgi görse de akademik çevreleri ikiye böldü. Bazı uzmanlar sistemi maliyet krizine karşı "yenilikçi bir çözüm" olarak savunurken, Amerikan Üniversite Profesörleri Birliği başkanı gibi eleştirmenler ise durumu "İnovasyon değil, sadece kestirmeden gitmek" sözleriyle sertçe eleştiriyor.
DİPLOMALARIN GEÇERLİLİĞİ TARTIŞMA YARATTI
Avrupa'nın pek çok ülkesinde (İngiltere, Fransa, İtalya) uzun süredir başarıyla uygulanan 3 yıllık lisans modeli, kıta genelinde yaygınlaşsa da beraberinde ciddi soru işaretleri getiriyor. Şimdilik en büyük belirsizlik; işverenlerin ve yüksek lisans programlarının 90 kredilik bu diplomaları 4 yıllık geleneksel diplomalarla eşit tutup tutmayacağı konusunda yaşanıyor. Ayrıca mali müşavirlik gibi resmi lisans şartı arayan meslek gruplarında 120 veya 150 kredi zorunluluğu bulunduğu için, 3 yıllık mezunların ek ders alma zorunluluğu doğabiliyor.
TÜRKİYE’DE BÖYLE BİR UYGULAMA YOK
Türkiye'de tüm lisans bölümlerini toptan 3 yıla düşüren resmi bir uygulama yok. YÖK mevzuatına göre 4 yıllık lisans diploması için 240 AKTS kredi şartı aynen devam ediyor. Ancak ders notları yüksek olan öğrenciler, üstten ders alarak ve yaz okullarını kullanarak bölümü 3 yılda erken bitirme hakkına zaten sahip.
