Dünyayı etkisi altına alan kavurucu sıcaklar ve kuraklık, mutfak alışverişini doğrudan tehdit ediyor. Meteorolojinin, sıcaklıkların 30 derecenin üzerine çıkacağı yönündeki uyarılarının ardından gıda üreticileri, azalan rekolte nedeniyle fiyat artışlarının kaçınılmaz olduğunu bildirdi. Avrupa genelinde yaşanan bu tablo küresel tarım piyasaları ve ithalat zinciri üzerinden Türkiye'deki mutfak masraflarını da yakından ilgilendiriyor.
MEYVE, SEBZE, TAHIL VE ET RİSK ALTINDA
Gıda ve İçecek Federasyonu (FDF), son sıcak dalgalarının meyve, sebze ve tahıl arzını ciddi şekilde baltaladığını açıkladı. Bölgede yetiştirilen brokoli ve kiraz gibi ürünlerin tedarikinde şimdiden aksamalar yaşanırken, tahıl rekoltesindeki düşüş hayvan yemi maliyetlerini fırlattı. Çiftçilerin hayvan sayılarını azaltmak zorunda kalmasıyla birlikte et, krizden etkilenecek dördüncü temel gıda maddesi olarak öne çıktı.
Ekonomistler, ham madde kıtlığından kaynaklanan maliyet baskısının 2027 yılına kadar gıda enflasyonunu yukarı yönlü tetikleyeceğini öngörüyor.
ÜRÜN EKSİKLİĞİ NEDENİYLE ZAMLAR KAPIDA
FDF Ekonomisti, üreticilerin halihazırda Ukrayna ve İran’daki savaşların getirdiği ekonomik yüklerle mücadele ettiğini belirterek, azalan kaynaklar için yaşanan rekabetin perakende fiyatlarına doğrudan yansıyacağını vurguladı. FDF İskoçya Direktörü David Thomson da tarladaki ürün eksikliği nedeniyle zamların kaçınılmaz olduğuna dikkat çekti.
YEM FİYATLARINA DEV ZAM
Avrupa'da baş gösteren iklim krizi ve üretim düşüşü, Türkiye'yi de farklı yollardan olumsuz etkileme potansiyeline sahip. Özellikle hayvancılık sektöründe kullanılan kepek, soya ve mısır gibi yem maddelerinin önemli bir kısmı küresel piyasalardan ithal edildiği için, Avrupa ve Birleşik Krallık'taki rekolte kayıpları küresel yem fiyatlarını tırmandırabilir. Bu durum, yerli et ve süt üreticilerinin maliyetlerini doğrudan artırma riski taşıyor.
DÜŞEN VERİM PEYNİR, TEREYAĞI VE SÜT FİYATLARINI VURACAK
Öte yandan, aşırı sıcaklar Türkiye'deki süt hayvanlarında da sıcak stresine yol açıyor. Kuruyan otlaklar ve düşen verim; peynir, tereyağı ve süt etiketlerini yukarı çekebilir. Ayrıca Avrupa'da sebze ve meyve rekoltesi düştüğünde Avrupalı tüccarların Türkiye'ye yönelmesi iç piyasadaki ürün arzını azaltarak tezgahtaki fiyatların yükselmesine neden olabilir.
