Yeni NATO'nun en önemli toplantısı başlıyor

NATO zirvesine katılan bazı Avrupalı liderler, ABD Başkanı Donald Trump Danimarka’nın yarı özerk bölgesi olan Grönland hakkındaki saldırgan yorumları hakkında açıklamalar yaptı.

Trump, dün Beştepe'de Erdoğan ile birlikte yaptığı basın toplantısında “Grönland, Danimarka tarafından değil, Amerika Birleşik Devletleri tarafından kontrol edilmelidir ve onlar bunu kabul etmelidir" dedi.

Bunun üzerine Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Çarşamba günü, Başkan Donald Trump’ın Grönland’ın ABD kontrolü altına alınması yönündeki son girişimine sert tepki göstererek, İskandinav ülkesinin topraklarının “her bir metresini” savunmaya hazır olduğunu belirtti.

NATO zirvesi’nin ikinci gününde gazetecilere konuşan Danimarka Başbakanı Frederiksen, Grönland’ın satılık olmadığı mesajını vurguladı.

“Tutumumuz başından beri olduğu gibi net. Grönland elbette satılık değildir,” diyen Frederiksen, “Tüm müttefiklerimiz de dahil olmak üzere herkesin Grönland halkının kendi kaderini tayin etme hakkına saygı duymasını umuyoruz. Biz egemen bir devlettir ve herkesin toprak bütünlüğümüze ve egemenliğimize saygı duymasını istiyoruz,” diye ekledi.

İzlanda Cumhurbaşkanı Halla Tomasdottir da tepki gösteren liderler arasındaydı.

Beştepe'deki toplantı öncesi konuşmasında, “Grönland, Grönland halkına aittir. Onlar ABD’nin bir parçası olmak istemiyorlar. Bu konuda son derece netler" dedi.

Ankara'daki büyük toplantı öncesinde konuşan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Ankaralılara teşekkür etti.

Rutte, açıklamasında  "Güzel Ankara şehrinin halkına teşekkür etmek istiyorum. Başkentinizde böyle bir zirveyi düzenlemenin, başkentte yaşayanlar için kolay bir iş olmadığını biliyorum."

NATO Şefi, "Buna katlandıkları için Ankara’da yaşayan herkese teşekkür etmek istiyorum" diye ekledi.

NATO için son yılların en kritik toplantısı olacak olan Kuzey Atlantik Konseyi Toplantısı için liderler tek tek Beştepe'ye geliyor. 

Toplantıda liderlerin Ukrayna'daki savaş, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve ABD'nin savunma yükünü azaltması sonrası Avrupa'nın bu yükü üstlenmesi konuşulacak.

Bugünün programı ise aşağıdaki gibidir:

08:15 - Müttefik Devlet ve Hükümet Başkanlarının Kapı Önü Açıklamaları

10:45 - Müttefik Devlet ve Hükümet Başkanlarının Karşılama Töreni

11:00 - Müttefik Devlet ve Hükümet Başkanlarının Resmi Fotoğrafı

11:15 - Devlet ve Hükümet Başkanları Düzeyinde Kuzey Atlantik Konseyi Toplantısı

15:00 - NATO Genel Sekreteri’nin Basın Toplantısı

Kuzey Atlantik Konseyi, NATO'nun üye ülkelerinin üst düzey karar alıcılarının toplanarak ittifakın ortak amaçlarını belirleyen konseydir.

Kuzey Atlantik Antlaşması'nın 9. maddesi uyarınca kurulan Konsey, NATO'yu 3. ve 5. madde uyarınca savaşa çağırma hakkına sahip.

ABD, Fransa, Japonya, Türkiye ve Almanya gibi üst düzey ülkelerin söz sahibi olduğu Konsey ortak savunma ilkesi altında batı ülkelerinin genel savunma politikasını da belirler.

Bu politikalar, savunma harcamalarını, teknoloji paylaşımlarını, müttefik orduları destekleyen lojistik hatlarını ve siyasi çalışma gruplarını kapsar.

Konsey toplantılarında görüşülen konular ve alınan kararlar, Örgütün faaliyetlerinin tüm yönlerini kapsamaktadır ve genellikle Konseyin talebi üzerine alt komiteler tarafından hazırlanan rapor ve tavsiyelere dayanmaktadır.

Aynı şekilde, özellikle Washington Antlaşması’nın 4. maddesi uyarınca, konular Genel Sekreter veya ulusal temsilcilerden herhangi biri tarafından gündeme getirilebilir.

KONSEY'İ KİMLER OLUŞTURUYOR?

NATO’nun tüm üye ülkelerinin temsilcileri, Kuzey Atlantik Konseyi’nde bir koltuğa sahiptir.

Konsey, “Daimi Temsilciler” (veya “Büyükelçiler”) düzeyinde, dışişleri ve savunma bakanları düzeyinde ve devlet ve hükümet başkanları düzeyinde toplanabilir.

Konseyin kararları, hangi düzeyde toplanırsa toplansın aynı statüye ve geçerliliğe sahiptir.

NAC’ye Genel Sekreter başkanlık eder. Genel Sekreterin yokluğunda toplantılara Genel Sekreter Yardımcısı başkanlık eder. Konseyde en uzun süredir görev yapan Büyükelçi, Konsey dekanı unvanını alır.

Esas olarak törensel bir işlevi olan dekan, örneğin yeni bir Genel Sekreter seçimi sırasında toplantıları düzenlemek ve tartışmalara başkanlık etmek gibi daha spesifik bir başkanlık rolü üstlenmek üzere çağrılabilir.

Dışişleri bakanları toplantılarında, bir ülkenin dışişleri bakanı onursal başkanlık görevini üstlenir. Bu görev, İngilizce alfabe sırasına göre üye ülkeler arasında her yıl dönüşümlü olarak devredilir.

Büyükelçiler, İngilizce alfabe sırasına göre milliyetlerine göre masanın etrafında otururlar. Aynı prosedür, NATO komite yapısının tamamında uygulanır.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, NATO Ankara Zirvesi'nin ikinci gününde önemli değerlendirmelerde bulundu.

Devlet ve hükümet başkanlarını bir araya getirecek olan "Kuzey Atlantik Konseyi Toplantısı"nın ana oturumu öncesinde basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Rutte; savunma harcamaları, Ukrayna'ya verilen destek ve İran ile yaşanan küresel gelişmelere değindi.

İRAN'IN NÜKLEER SİLAHI OLAMAZ

NATO Genel Sekreteri, dün akşam saatlerinde başlayan ve gece boyu devam eden ABD'nin İran'ı hedef alan saldırılarının gerekli olduğunu vurguladu. İran'ın ateşkesi ihlal ettiğini söyledi.

Zirve kapsamında müttefiklerle İran üzerine konuşmayı beklediğini ifade eden Rutte, İran'ın nükleer silahı olmaması gerektiği yönündeki duruşu yeniden yineledi.

Hürmüz Boğazı'nın komple açık olmasının kendileri için çok önemli ve kritik bir nokta olduğunu belirten Genel Sekreter, bölgede yaşanan son gelişmeleri de değerlendirdi.

İran'ın ateşkesi ihlal etmesi sebebiyle gerçekleştirilen saldırıların gerekli olduğunu savunan Rutte, gemilerin saldırıya uğradığının görüldüğünü ve bu doğrultuda ABD'nin bölgede tepki vermesinin çok doğal bir durum olduğunu düşündüğünü sözlerine ekledi.

'HEDEF GÜÇLÜ BİR NATO'

Savaşları başlamadan önce durdurmanın önemine dikkat çeken Genel Sekreter Rutte, bu amaçla savunma bütçelerinin artırılması gerektiğini ifade etti.

Ukrayna'yı destekleme konusundaki kararlılıklarının sürdüğünü belirten Rutte, güçlü ve dönüşmüş bir NATO'ya sahip olunması gerektiğini vurguladı.

ABD açısından bakıldığında Avrupalı müttefiklerin artık çok daha kabiliyetli olduğunu dile getiren Rutte, Başkan Trump'ın tüm ABD başkanlarının yapmak istediği şeyi başararak Avrupa ve ABD'deki savunma harcamalarını artırdığını söyledi. 

Rutte, bu durumun sadece Başkan Trump sayesinde değil, aynı zamanda Ruslar yüzünden de gerçekleştiğini kaydederek, çok daha güçlü bir NATO ve çok daha güçlü bir Avrupa hedeflediklerini aktardı.