ABD, Rusya ve Çin devlet başkanları, ilk kez düzenlenecek üçlü zirve kapsamında 19 Kasım'da Çin'in Shenzhen kentinde bir araya gelecek.

Beyaz Saray'ın ardından Moskova yönetimi de ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in katılımıyla gerçekleştirilecek toplantıyı resmen duyurdu.

ABD tarafından yapılan açıklamada, görüşmenin ana gündem maddelerini nükleer silahların azaltılması ve İran savaşının oluşturacağı bildirildi.

Zirvede Ukrayna savaşının gündeme gelip gelmeyeceği ise belirsizliğini koruyor. Trump'ın ise Çin istihbaratıyla bağlantılı Alice Huang ile ilişkisinin ortaya çıkmasının ardından istifa eden Nvidia CEO'su Jensen Huang'dan bahsetmeyeceği vurgulandı.

Konuyu değerlendiren uzmanlar, Rusya'nın Ukrayna konusunda kendi şartlarını içeren bir anlaşmayı tartışmaya açmak isteyeceğini, ancak Trump'ın önceliğinin İran ve nükleer silahlar olacağını belirtiyor.

NÜKLEER ÜÇLÜ BİR ARAYA GELİYOR

Rusya ile ABD arasındaki nükleer silah anlaşmasının şubat ayında sona ermesiyle, yarım yüzyılı aşkın süredir ilk kez dünyanın en büyük iki nükleer cephaneliği olan Rusya ve ABD nükleer cephaneliklerine yönelik sınırlamalar ortadan kalktı.

Mevcut tahminlere göre ABD ve Rusya'nın her birinin cephaneliğinde 5 binden fazla nükleer silah bulunurken, Çin'de bu sayının 600'ün üzerinde olduğu öngörülüyor.

Trump, Washington ve Moskova arasındaki eski anlaşmanın süresini uzatmak yerine Çin'i de kapsayacak yeni bir anlaşma yapılmasını istiyor.

Haber ajansı AP'ye konuşan Amerikalı bir yetkili, nükleer silahların azaltılması konusunun Shenzhen'deki toplantıda gündemde olacağını ancak buradan herhangi bir anlaşma çıkmasının beklenmediğini ifade etti.

Kaynak olarak ekle

Yetkili, söz konusu buluşmaya ilişkin "verimli sonuçlar doğurabilecek bir diyaloğun başlangıcı olabilir" değerlendirmesinde bulundu.

KÜRESEL RAKİPLER YAKINLAŞIYOR

Üçlü zirve öncesinde eski sürtüşmeler yeniden gündeme geldi. Göreve gelir gelmez gümrük vergileriyle Çin'i hedef alan Trump, sonraki süreçte ticaret savaşından geri adım atarak Şi Cinping ile ilişkilerini geliştirmeye odaklandı.

ABD Başkanı benzer bir yaklaşımı Putin ile olan ilişkilerinde de sergileyerek ülkesinin Ukrayna'ya yönelik askeri desteğini azaltırken Rusya'ya yakınlaştı.

Putin ve Şi Cinping ise oldukça yakın bir ilişkiye sahip bulunuyor. İki lider, Şi'nin 2013 yılında devlet başkanı olmasından bu yana 40'tan fazla kez bir araya geldi.

Trump ve Putin bugüne kadar yedi kez yüz yüze görüşürken, ikilinin son yüz yüze teması Ağustos 2025'te ABD toprağı Alaska'da gerçekleşti.

Trump ile Şi ise Çin liderinin eylül ayında Washington'a yaptığı ziyaret dahil olmak üzere toplam sekiz kez yüz yüze görüştü.

İKİNCİ YALTA KONFERANSI

Shenzhen'deki üçlü zirve, 1945 yılında ABD, İngiltere ve Sovyetler Birliği liderlerinin katıldığı Yalta Konferansı ile kıyaslanıyor.

Almanya ve Berlin'in dört işgal bölgesine ayrılmasının kararlaştırıldığı ve savaş sonrası dünyanın nasıl şekilleneceğinin ele alındığı Yalta Konferansı, zamanla büyük güçlerin küçük ülkeler aleyhine kendi aralarında uzlaşmasının simgesi haline gelmişti.

Bu benzetmeyle birlikte, Shenzhen'deki masada yer almayan Ukrayna ve Tayvan gibi daha küçük ülkeler, büyük güçlerin kendilerini dışarıda bırakarak kendi aralarında gizli bir anlaşma yapmasından endişe ediyor.