Dünyada her yıl üretilen 400 milyon tondan fazla plastiğin yalnızca %9'u geri dönüştürülüyor; kalan kısım ise çöp sahalarına, yakma tesislerine veya doğaya karışıyor. ABD verilerine göre 2018 yılında yaklaşık 27 milyon ton plastik atık depolama alanlarına gitti. The Economic Times'ın haberine göre, çevre üzerindeki bu plastik baskısı ile aşırı sıcaklarda çatlayan ve bozulan yolların iyileştirilmesi süreci aynı çözümde buluştu.
ASFALTTA PETROL BAĞLAYICISININ YERİNİ PLASTİK ALIYOR
Teksas Arlington Üniversitesi'nden (UTA) Dr. Sahadat Hossain liderliğindeki araştırma ekibi, Dallas yakınlarındaki Rockwall bölgesinde bulunan 205 numaralı eyalet karayolunda yaklaşık bir millik tek şeritli bir kesimi geri dönüştürülmüş plastik kullanarak kapladı. Çalışmada yaklaşık 4,5 ton plastik kullanıldı.
Yöntem kapsamında temizlenip pul haline getirilen plastikler sıcak asfalta eklenerek eritiliyor. Bu işlem, geleneksel asfalt bağlayıcısının %8 ila %10’unun yerini alarak petrol türevi ürünlere olan ihtiyacı azaltıyor. Dr. Hossain, bu uygulamanın betondaki donatı demirine benzer bir işlev gördüğünü ve yüzey sıcaklığının 38 °C’yi aştığı bölgelerde yolların ısıya bağlı çatlamalara karşı direncini artırdığını aktardı.
SAHA TESTLERİ YAPILDI
Teksas Ulaştırma Bakanlığı ve UTA araştırmacıları tarafından takip edilen pilot projede, kaplamanın 38 °C üzerindeki sıcaklıklarda ve gerçek trafik koşullarında herhangi bir bozulmaya uğramadığı kaydedildi.
Saha uygulamalarının yanı sıra bilimsel dergilerde yayımlanan araştırmalar da yöntemin teknik sonuçlarını doğruluyor:
Resources, Conservation & Recycling dergisinde yayımlanan 2024 tarihli bir çalışmada, plastikle modifiye edilmiş asfalttan kaynaklanan mikroplastik salınımının, araç lastiklerinin kauçuk parçacıklarına kıyasla yaklaşık 1000 kat daha düşük olabileceği hesaplandı.
Scientific Reports dergisinde yayımlanan bir araştırmada, asfalta %3 oranında düşük yoğunluklu polietilen (LDPE) eklenmesinin kaplama sertliğini 25 °C'de %171, 35 °C'de ise %125 artırdığı tespit edildi. Hindistan'daki saha testlerinde ise yorulma ömründe %57, tekerlek izi direncinde %42,33 artış sağlandığı bildirildi.
Modifiye bağlayıcı kullanımıyla, 50 mm kalınlığındaki bir kilometrelik tek şeritli yol kaplamasında 750 kg plastik atık kullanılabiliyor. Uygulama maliyetinin standart bağlayıcılarla benzer seviyede, polimer modifiye bitüme (PMB) göre ise %10 daha düşük olduğu ifade ediliyor.
PATENT BAŞVURUSU YAPILDI
UTA araştırmacıları söz konusu teknoloji için patent başvurusunda bulunurken, test çalışmalarını farklı bölgelere yaymaya devam ediyor. Araştırmacılar; uzun dönemli dayanıklılık, mikroplastik salınımının tam boyutları ve malzemenin gelecekte yeniden dönüştürülebilirliği konularındaki incelemelerini sürdürüyor.
