Amerika Birleşik Devletleri'nde 1989 yılında başlatılan ve eski araç lastiklerinin asfaltla karıştırılarak yollara döşenmesini öngören proje, 1992 yılında başarısız olduğu gerekçesiyle durduruldu. Kırılmış taş yerine kauçuk parçaları kullanılan yaklaşık 6 kilometrelik yol kaplaması, malzemelerin birbirine yapışmaması nedeniyle kısa sürede aşınarak kullanılamaz hale geldi.
MİLYARLARCA LASTİK YANGIN RİSKİNİ ARTIRIYORDU
1980'lerin sonları ve 1990'ların başlarında ABD'de her yıl 250 milyondan fazla lastik çöpe atılıyordu. Çöplüklerde biriken lastik sayısı yaklaşık 3 milyara ulaştı. Bu yığınlarda sık sık çıkan yangınlar havaya zehirli duman yayarak zehirlenme ve kanser riskini artırıyordu. New York eyaleti, bu sorunu çözmek amacıyla 1987 yılında lastiklerin geri dönüştürülerek değerlendirilmesini test eden bir yasa çıkardı.
6 KİLOMETRELİK YOL KAUÇUK KARIŞIMIYLA KAPLANDI
Yasal düzenlemenin ardından saha çalışmaları 1989 yılında başladı. Parçalanmış eski lastikler yüzde 1, yüzde 2 ve yüzde 3 oranlarında asfaltla karıştırılarak geleneksel kırılmış taşın yerini kısmen aldı. Elde edilen karışım, mevcut eski yolların üzerine yaklaşık 4 santimetre kalınlığında bir tabaka halinde serildi. Bu yöntemle iki ayrı bölüm halinde toplam 6 kilometre uzunluğunda yol asfaltlandı.
DENEYSEL YOL PROJESİ NEDEN İPTAL EDİLDİ?
Uygulamanın ardından kauçuk kompozit kaplamanın standart asfalta kıyasla çok daha hızlı aşındığı görüldü. Üretim sürecinin de herhangi bir maliyet tasarrufu sağlamadığı tespit edildi. Dolgu malzemesi olarak çakıl yerine kullanılan kauçuk parçaları, karıştırma işlemi sırasında diğer malzemelere yapışmadı. Yolun kısa sürede kullanılamaz hale gelmesi üzerine proje 1992 yılında durduruldu.
KALİFORNİYA VE ARİZONA'DA HANGİ YÖNTEM UYGULANDI?
New York'taki denemenin aksine Kaliforniya ve Arizona eyaletlerinde farklı bir teknik tercih edildi. Bu bölgelerde parçalanmış kauçuk doğrudan sıcak sıvı asfaltın içine eklendi. Yüksek sıcaklık altında yumuşayan kauçuk asfaltla tam olarak bütünleşti ve ortaya çok daha dayanıklı bir yol kaplaması çıktı.
Yaşanan teknik sorunların ardından ABD Kongresi, 1995 yılında federal bütçeyle finanse edilen yol yüzeylerine geri dönüştürülmüş kauçuk eklenmesini zorunlu kılan düzenlemeleri yürürlükten kaldırdı. Benzer bir lastik atığı sorunu yaşayan Kuveyt ise yol kaplaması yerine eski lastikleri ısıtma yağına dönüştürme yöntemini benimsedi.