Türkiye'de zincir marketlerin raflarında satışa sunulan yaş sebze ve meyvenin en az yüzde 20'sinin doğrudan üreticiden alınmasını şart koşan yasal düzenleme hazırlandı. Bu adımla birlikte tedarik zincirindeki aracı halkasının azaltılması ve üreticinin doğrudan pazara erişiminin yasal güvenceye alınması hedefleniyor.
YÜZDE 20 DOĞRUDAN ALIM ŞARTI PİYASAYI NASIL DEĞİŞTİRECEK?
Yeni Hal Yasası taslağında yer alan hükümlere göre büyük marketler, sattıkları tarımsal ürünün belirli bir bölümünü doğrudan üretici örgütleri, kooperatifler veya çiftçilerden temin etmekle yükümlü tutulacak. Satışın yüzde 20'sini kapsayacak olan bu zorunlu doğrudan alım kotası, tarladan tezgaha uzanan sürecin tamamını kayıt altına alarak tedarik zincirinin şeffaf şekilde izlenmesini sağlayacak.
ÜRETİCİLERE HANGİ TEŞVİK VE DESTEKLER SAĞLANACAK?
Taslak düzenleme, çiftçilerin ve üretici birliklerinin lojistik kapasitelerini artıracak destek mekanizmalarını devreye alıyor. Kira, nakliye, depolama ve vergilendirme süreçlerinde üreticilere yönelik özel muafiyet ve kolaylıklar getirilmesi öngörülüyor. Ayrıca üretici birliklerinin kendi bağımsız hal tesislerini kurabilmesi amacıyla Cumhurbaşkanlığı kararıyla ücretsiz arazi tahsisi yapılması ve doğrudan mali kaynak sağlanması hedefleniyor.
Sebze ve meyve ticaretinde hal binaları dışında yürütülen tüm ticari operasyonların yeni bir kayıt ve teminat sistemiyle denetlenmesi planlanıyor. Sektördeki kayıt dışılığın azaltılması üreticilerin maruz kaldığı ticari mağduriyetleri önlemeyi amaçlarken, tüketiciye yansıyan perakende fiyatlarının yalnızca aracı sayısıyla değil genel üretim maliyetleri ve piyasadaki arz dengesiyle doğrudan bağlantılı olduğu değerlendiriliyor.
