ABD Beyaz Saray yönetimi perşembe günü yayımladığı raporda, 40'tan fazla ülkenin ihracat ürünlerini daha düşük gümrük vergisi uygulanan ülkeler üzerinden ABD'ye aktararak Çin'in tarifeleri aşmasına yardımcı olduğunu bildirdi.
Raporda Kanada, Hindistan, Meksika, Japonya ve Güney Kore gibi ülkelerin adları verildi. Bu ülkelerin arasına Türkiye de eklendi.
ABD, bu yöntemle on milyarlarca dolarlık gümrük vergisinden kaçınıldığını öne sürdü.
ABD Beyaz Saray Ticaret Danışmanı Peter Navarro, söz konusu durumun Amerikan istihdamına ve milyarlarca dolarlık devlet gelirine zarar verdiğini açıkladı.
ABD'NİN 'SUÇLU LİSTESİNDE' YOK, YOK
Yayımlanan raporda, ürünlerin nihai varış noktasına ulaşmadan önce başka bir ülkeden geçirilmesi süreci "usulsüz aktarma" olarak tanımlandı.
Resmi ve özel sektör tahminlerine dayandırılan verilerde, bu yolla taşınan malların tutarının 30 milyar dolar ile 300 milyar dolar arasında olduğu kaydedildi.
Çin'in üçüncü ülkeleri mola noktası olarak kullandığı ve ürünlerin menşeini gizlemek amacıyla yeniden paketleme yaptığı öne sürüldü.
Bu usülsüz aktarmaları 3 kategoriye ayıran rapora göre Çeşitlendirilmiş Ölçek Liderleri Çin üzerinden gelen malların yayılımını sağlayan birincil ülkeler oldu.
Bu ülkelerin arasında Avrupa Birliği ve Hindistan'ın yanında İsrail de yer aldı. Türkiye ise ikinci kategoride yer aldı.
Buna göre Türkiye, Malezya, Brezilya gibi ülkeler Çin ile derin ticari bağlantıları bulunan ülkeler oldu.
Son olarak Myanmar ve Laos gibi ülkeler, üçüncü sırada Çin tarafından etkilenen 'Küçük, Fırsatçı Çin Hedefleri' olarak tanımlandı.
AĞIR SÖZLER
Beyaz Saray, bu tabloyu "kağıt üzerinde resmi dolandırıcılık" ve "Gölge Aktarma Ağı" şeklinde nitelendirirken, bu girişimleri tespit etmek amacıyla yapay zeka araçlarının devreye sokulduğunu duyurdu.
Çin'in Washington Büyükelçiliği sözcüsü, ticaret savaşlarının kazananı olmayacağını vurgulayarak ABD'nin gümrük vergisi önlemlerine ve devlet gücünü Çinli şirketleri hedef almak için kullanmasına karşı çıktıklarını bildirdi.
Büyükelçilik sözcüsü, aktarılan mallara ilişkin tek taraflı eylemlerin üçüncü tarafların çıkarlarına zarar vermemesi gerektiğini ekledi.
Raporun, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Lideri Şi Cinping'in eylül ayında Vaşington'da yapacağı görüşme öncesinde gerilimi artırması bekleniyor.
Singapore Management University Ekonomi Doçenti Chang Pao Li, raporun ABD'nin pazarlık konumunu güçlendirmek için kullanılabileceğini ve Çin tedarik zincirleriyle derin entegrasyonu olan ekonomilerin ek risklerle karşılaşabileceğini ifade etti.
ÇİN VE ABD ARASINDA SULAR ISINIYOR
Mayıs 2025'teki görüşmelerin ardından gümrük vergilerinin çoğuna ara verilmiş olmasına rağmen, Washington ve Pekin karşılıklı yaptırımları sürdürdü.
Bu dönemde ABD'ye sevk edilen insansı robotlara kısıtlamalar getirilirken, Çin tarafı da drone ihracatına yönelik denetimleri sıkılaştırdı.
Nisan 2025'te Trump tarafından açıklanan kapsamlı tarifeler ABD Yüksek Mahkemesi tarafından iptal edilmiş, ancak Trump alternatif yasal mekanizmaları kullanarak yeni gümrük vergilerini yürürlüğe koymaya devam etmişti.
