Obezite, özellikle yüksek gelirli ülkelerde önde gelen ölüm nedenlerinden biri haline gelmiş önemli bir halk sağlığı sorunu olarak tanımlanıyor. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre dünya genelinde yetişkin obezitesi 1975’ten bu yana üç kattan fazla arttı. 2022 yılında 2,5 milyar yetişkin fazla kilolu olarak sınıflandırılırken, bunların 890 milyonu obezite ile yaşıyor.

Son yıllarda sosyal medya, yaşam tarzı fenomenleri ve hızlı kilo kaybı iddialarının etkisiyle aralıklı oruç büyük popülerlik kazandı. En yaygın yöntemlerden biri 16 saat aç kalıp 8 saatlik bir zaman diliminde yemek yemeyi içeriyor.

Bazı kişiler ise haftada iki gün 24 saatlik açlık uyguluyor. Ancak son bulgular, bu yöntemlerin faydalarının sınırlı olabileceğine işaret ediyor.

DİEĞR DİYETLERLE KARŞILAŞTIRILDI

Araştırmacılar, Kuzey Amerika, Avrupa, Çin, Avustralya ve Güney Amerika’da yürütülen ve toplam bin 995 yetişkini kapsayan 22 klinik çalışmanın verilerini analiz etti.

Alternatif gün orucu, periyodik oruç ve zaman kısıtlı beslenme gibi farklı aralıklı oruç modelleri değerlendirildi.

Çalışmaların çoğu katılımcıları 12 aya kadar takip etti. İnceleme, Cochrane Library’de yayımlandı ve aralıklı orucu geleneksel diyet önerileriyle (örneğin Akdeniz diyeti) ve hiçbir müdahale yapılmamasıyla karşılaştırdı.

ÜSTÜNLÜK GÖSTERMEDİ

Sonuçlara göre aralıklı oruç, kilo kaybı açısından klinik olarak anlamlı bir üstünlük göstermedi. Ortalama olarak aralıklı oruç uygulayan kişiler vücut ağırlıklarının yaklaşık yüzde 3’ünü kaybetti.

Bu oran, doktorların sağlık sonuçlarında iyileşme açısından genellikle klinik olarak anlamlı kabul ettiği yüzde 5 eşiğinin altında kaldı.

Ayrıca yan etkilerin raporlanması çalışmalar arasında tutarsızdı; birçok çalışmanın küçük örneklem büyüklüğüne sahip olması ve raporlamadaki farklılıklar nedeniyle kanıt tabanının sınırlı olduğu vurgulandı.

Derlemenin başyazarı Luis Garegnani, “Aralıklı oruç, kilo vermeye çalışan fazla kilolu veya obez yetişkinlerde işe yarıyor gibi görünmüyor” dedi. Garegnani, çevrim içi ortamda oluşan yoğun ilgiyi de temkinle değerlendirdi ve mevcut kanıtların sosyal medyada görülen heyecanı desteklemediğini ifade etti.

Araştırmacılar, bulguların tüm nüfusa genellenemeyeceği uyarısında bulundu; sonuçların cinsiyet, yaş, etnik köken, hastalık durumu veya altta yatan yeme bozukluklarına göre değişebileceği belirtildi. 

Bu haberde yer alan bilgiler bilimsel bir derlemenin sonuçlarına dayanmaktadır ve genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Kilo verme, beslenme düzeni veya obezite tedavisine ilişkin kararlar kişisel sağlık durumuna göre değişiklik gösterebilir. Herhangi bir diyet veya beslenme programına başlamadan önce bir doktora veya yetkin bir sağlık profesyoneline danışılması önerilir.