2026 yılına daha sağlıklı beslenme hedefleriyle girenler için uzmanların önerisi, aşırı kısıtlayıcı diyetler yerine sindirimi ve genel sağlığı destekleyen dengeli bir beslenme modeli oldu. Bu noktada öne çıkan yöntem ise "40-30-30 kuralı"
Beslenme ve Spor Uzmanı Natalia Quintero'ya göre bu yöntem, hem enerjik hissetmeyi hem de ideal kiloya ulaşmayı sağlıyor. Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) karmaşık yönergelerinin basitleştirilmiş ve görselleştirilmiş bir hali olan bu formül, ideal bir tabağın şu oranlardan oluşması gerektiğini savunuyor:
%40 Karbonhidrat
%30 Protein
%30 Sağlıklı Yağlar
"Sağlıklı beslenme" kavramının sıklıkla yanlış anlaşıldığını belirten Quintero, mesleki deneyimlerine dayanarak en sık yapılan hataları şöyle sıralıyor: "Genellikle dengesiz beslenme biçimleriyle karşılaşıyoruz. Ya aşırı protein alımı var ya da meyve-sebze tüketimi yetersiz kalıyor."
Zaman darlığı nedeniyle tercih edilen işlenmiş gıdalar, yetersiz su tüketimi ve hareketsizlik de bu tabloyu olumsuz etkileyen diğer faktörler.
İDEAL AKŞAM YEMEĞİ NASIL OLMALI?
Porsiyon kontrolünün en zor olduğu öğün genellikle akşam yemekleridir. Uzmanlar, günün bu son öğününde dengeyi korumak için şu yapıyı öneriyor:
%40 Karbonhidrat: Sebzeler ağırlıklı olmak üzere, yanında küçük bir porsiyon meyve veya yaklaşık 40 gram tam tahıllı ekmek.
%30 Protein: Tavuk göğsü, balık, yumurta veya tofu gibi bitkisel seçenekler.
%30 Sağlıklı Yağlar: Zeytinyağı, soslar veya bir avuç kuruyemiş.
BU ORANLAR NEDEN ÖNERİLİYOR?
SHA İspanya Beslenme Bölümü Başkanı Marina Domene, 40-30-30 çerçevesinin vücut üzerindeki etkilerini şöyle açıklıyor:
Karbonhidratlar (%40): Vücudun birincil enerji kaynağıdır. Domene, öğünlerin temelini sebzelerin oluşturmasını, bunun tam tahıllarla (esmer pirinç, tatlı patates vb.) desteklenmesini öneriyor.
Yağlar (%30): Hormonal denge ve hücresel fonksiyonlar için hayati önem taşır. Avokado, zeytinyağı ve tohumlar gibi kaliteli kaynaklar tercih edilmelidir.
Proteinler (%30): Kas onarımı ve bağışıklık için kritiktir. Uzmanlar, hayvansal ve bitkisel protein kaynaklarının dönüşümlü tüketilmesini tavsiye ediyor.
"AKŞAM KARBONHİDRAT YENMEZ" EFSANESİ ÇÜRÜYOR
Peki bu kuralı her öğünde katı bir şekilde uygulamak şart mı? The Beauty Concept'ten Dr. Amaya Manrique bu soruya "Kesinlikle hayır" yanıtını veriyor. Önemli olanın tek bir öğün değil, gün ve hafta genelindeki denge olduğunu vurgulayan Manrique, yaygın bir efsaneye de açıklık getiriyor:
"Yemek zamanlamasıyla ilgili efsaneler gereksiz kafa karışıklığı yaratıyor. Gerçekten önemli olan saat değil, toplam kalori ve makro besin dağılımıdır."
Dr. Manrique, tam tahıllar veya dirençli nişasta içeren kaliteli karbonhidratların akşam yemeğinde tüketilmesinin, tokluk hissini artırarak metabolik göstergeleri iyileştirebileceğini belirtiyor. Ancak uzmanların ortak görüşü değişmiyor: Beslenme kişiye özeldir ve her bireyin yaşam tarzına göre uyarlanmalıdır.
