İsveç’te Euro'ya geçiş tartışmaları yeniden gündeme geldi. Ülkenin yönetici çevreleri, Atlantik’in her iki yakasında artan jeopolitik risklere karşı daha güçlü bir koruma sağlamak amacıyla Avrupa Birliği’nin ortak para birimini benimseme fikrini yeniden değerlendirmeye başladı.
Daha sıkı entegrasyonun, ortak hareket etme kapasitesini ve ekonomik güvenliği artırabileceği görüşü öne çıkıyor.
Ancak kendi para birimi olan kronadan vazgeçilmesi, İsveç’in onlarca yıldır benimsediği ekonomi anlayışıyla çelişiyor. Bu yaklaşıma göre, krona üzerindeki ulusal kontrol, ekonominin yönetilmesinde kritik bir politika aracı olarak görülüyor. İsveç, Danimarka gibi parasal birlikten resmî muafiyet elde edemedi; ancak 2003’te yapılan ve euroya katılıma açık çoğunlukla karşı çıkılan referandum, konunun Brüksel veya Frankfurt tarafından uzun süre gündeme getirilmemesine yol açtı.
İSVEÇ KRONU DA TARİHE KARIŞABİLİR
Buna karşın, Alman markı, Fransız frangı ve Finlandiya markkası gibi, İsveç kronunun da bir gün tarihe karışabileceği yorumları yapılıyor. İsveç, Avrupa Birliği’nin uzun süredir üyesi olmasına rağmen, yaklaşık 30 yıllık ortak para birimine katılmaya bugüne kadar direnmişti. Ancak artan jeopolitik istikrarsızlık ve Donald Trump döneminde transatlantik ilişkilerde yaşanan gerilimler, AB ile daha sıkı entegrasyonu daha cazip hale getiriyor.
İSVEÇ TABULARINI YIKIYOR
Rusya Ukrayna savaşı nedeniyle geleneksel olarak tarafsız olan İsveç’in NATO’ya katılmasına neden olurken, kronun Euro karşısında değer kaybı, ABD’nin ticaret politikalarındaki belirsizlikleri İsveç'in parasal egemenlik tartışmasını yeniden şekillendiriyor.
EURO'YU TARTIŞACAKLAR
Maliye Bakanı Elisabeth Svantesson, parlamentoya yaptığı açıklamada, Eylül ayındaki seçimlerin ardından iktidarda kalmaları halinde, Ilımlı Parti’nin euroya katılımın artı ve eksilerini değerlendirmek üzere bir uzman paneli kuracağını duyurdu.
EFG Bank Başekonomisti Stefan Gerlach, POLITICO’ya yaptığı değerlendirmede, politika yapıcıların Baltık bölgesinde olası bir askeri tırmanma ya da küresel ölçekte büyük bir kriz durumunda kronanın hızla değer kaybedebileceğinden endişe ettiğini söyledi. Gerlach’a göre böyle bir senaryonun ekonomi üzerinde ciddi sonuçları olabilir.
EURO KARŞISINDA YÜZDE 20 DEĞER KAYBETTİ
Son on yılda euro karşısında değerinin yüzde 20’sinden fazlasını kaybeden İsveç kronu, son aylarda kısmen toparlandı. Ancak jeopolitik gerilimlerin tetikleyeceği ani bir düşüş, İsveç Merkez Bankası (Riksbank)’nı enflasyonu kontrol altında tutmak için faizleri artırmaya zorlayabilir. Uzmanlar, bunun İsveç ekonomisi üzerinde ciddi baskı yaratabileceği uyarısında bulunuyor.
