Plastik kirliliğinin, ekosistemlere ve insan sağlığına verdiği zarar nedeniyle yalnızca atık sorunu olarak ele alınmaması gerektiğini belirten bilim insanları, plastik yaşam döngüsünün tüm aşamalarının küresel bir anlaşmada göz önünde bulundurulması gerektiğini savunuyor.
Araştırmacıların uyarıları, 25 Kasım’da Güney Kore’de başlayacak ve plastik kirliliğini azaltmayı amaçlayan yasal bağlayıcılığa sahip küresel bir anlaşma için yapılacak görüşmelerden hemen önce geldi. Ancak bu anlaşma yolundaki ilerleme, plastik üretiminde kesintilere yer verilmesi konusundaki anlaşmazlık nedeniyle engelleniyor.
Son görüşmelerde, gelişmiş ülkeler fosil yakıt ve sanayi lobicilerinin baskısıyla plastik üretiminde azaltma yapılmaması yönünde bir eğilim sergilemişti.
SADECE YÜZDE 9'U GERİ DÖNÜŞTÜRÜLDÜ
2022’de dünya genelinde üretilen 506 milyon ton plastikten sadece yüzde 9’unun geri dönüştürüldüğü, geri kalanının ise yakıldığı, depolandığı veya çevreye sızdığı belirtiliyor. Mikroplastikler, Everest Dağı’nın zirvesinden Mariana Çukuru’nun en derin noktasına kadar her yerde bulunuyor.
Guardian'da yer alan habere göre; Stockholm Dayanıklılık Merkezi'nden araştırmanın baş yazarı Patricia Villarrubia-Gómez, plastik kirliliğinin tüm Dünya sistemi süreçlerini değiştirdiğini ve bu kirliliğin iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı ve okyanus asitlenmesi gibi çevresel sorunları daha da kötüleştirdiğini söyledi.
Villarrubia-Gómez, plastiklerin çoğunun tehlikeli kimyasallar içerdiğini ve bu kimyasalların insan sağlığı ile ekosistemler için zararlı olduğunu belirtti.
Plastik antlaşması görüşmelerine, fosil yakıt ve sanayi lobicilerinin yoğun katılımı dikkat çekiyor. Kanadalı yetkililer, önceki toplantıya kayıtlı 143 lobi temsilcisine karşın, Ottawa’da yapılan son görüşmelere 196 lobicinin katıldığını bildiriyor. Plastik üretiminin yüzde 98’inin fosil yakıtlardan yapıldığını ve en büyük yedi plastik üreticisinin fosil yakıt şirketleri olduğunu göz önünde bulunduran uzmanlar, bu lobiciliğin plastik üretiminde kesinti yapılmasına karşı direnç oluşturduğunu ifade ediyor.
'GÖRÜŞMELER BÜYÜK ÖNEM TAŞIYOR'
Ekvador’un İngiltere Büyükelçisi ve BM antlaşma görüşmelerinin başkanı Luis Vayas Valdivieso, plastiklerin tüm yaşam döngüsünün antlaşmaya dahil edilmesi gerektiğini belirtti. Valdivieso, “Plastik üretim miktarını yönetemiyoruz. Sadece yüzde 10’u geri dönüştürülüyor. Bu yüzden bu görüşmeler büyük önem taşıyor ve plastik üretiminde tüm yaşam döngüsünü kapsayan bir yaklaşım gerekiyor” dedi.
Göteborg Üniversitesi’nden Prof. Bethanie Carney Almroth ise, “Artık plastikleri gezegenin en ücra köşelerinde ve insan vücudunun en iç kısımlarında buluyoruz. Plastiklerin yaşam döngüsü boyunca çevreye salındığını ve birçok sistemde zarara yol açtığını biliyoruz. Bu soruna çözüm ararken, bu karmaşıklığı göz önünde bulundurmalıyız” dedi.
