Emeklilik sisteminde uzun süredir devam eden prim ve maaş adaletsizliği tartışmaları yeni bir boyuta taşındı. SGK Başuzmanı İsa Karakaş, sistemdeki tıkanıklığı aşmak için radikal bir öneri getirerek en düşük emekli maaşını 42 bin lira seviyesine çekecek olan "tek seferlik seyyanen zam" formülünü açıkladı. Yüksek prim ödeyen ile az prim ödeyen arasındaki makasın iyice daraldığına dikkat çeken Karakaş, mevcut sistemin artık sürdürülemez hale geldiğini vurguladı.
SİSTEM ARTIK ÇÖKME NOKTASINA GELDİ
Ankara kulislerinde emeklilik sistemine dair kurulan komisyonların çalışmalarını yakından takip ettiklerini belirten İsa Karakaş, kök maaş meselesinin artık rafa kaldırılması gerektiğini ifade etti. Geçmiş yıllarda en düşük maaş düzenlemesinden sınırlı sayıda kişi etkilenirken, bugün bu rakamın 5 milyon kişiye ulaştığını hatırlatan Karakaş, 10 bin gün prim ödeyenle 3 bin 600 gün prim ödeyenin aynı kefeye konulmasının sosyal sigorta tekniğine aykırı olduğunu dile getirdi. Bu durumun hem adaleti zedelediğini hem de sistemin geleceğini tehlikeye attığını belirten uzman, devletin artık maaş odaklı sistemden "gelir ve ihtiyaç odaklı" bir modele geçmeye hazırlandığını aktardı.
SOSYAL YARDIMLARDA TEK ÇATI DÖNEMİ
Yeni dönemde emeklilerin sadece maaşına değil, hanedeki toplam gelir ve gider durumuna bakılacağı öngörülüyor. Karakaş’ın verdiği bilgilere göre, çocuğu okuyan, evi olmayan veya kira ödeyen emekliler için devlet destekli yeni bir model üzerinde duruluyor. Belediyelerden ve çeşitli kurumlardan yapılan dağınık yardımların tek bir çatı altında birleştirilmesi planlanırken, ayni olarak verilen gıda kolisi gibi yardımların yerine nakdi ödemelerin geçmesi bekleniyor. Bu sayede yardımların daha şeffaf ve ihtiyaca yönelik şekilde tek elden yönetilmesi hedefleniyor.
42 BİN LİRALIK SEYYANEN ZAM FORMÜLÜ
Sistemin kalıcı olarak düzelmesi için "reçete belli" diyen Karakaş, öncelikle 2000 yılı sonrası emekliler için bir intibak yasasının şart olduğunu ancak bunun uzun bir süreç gerektirdiğini belirtti. Acil çözüm için ise seyyanen zam önerisini gündeme getirdi. Bugün memurlara verilen ve miktarı 22 bin lirayı aşan seyyanen zammın bir kereliğine mahsus tüm emeklilere yansıtılması gerektiğini savunan Karakaş, bu formül uygulandığında en düşük emekli maaşının doğrudan 42 bin lira seviyesine çıkacağını hesapladı. Bu hamleyle birlikte yüksek prim ödeyenlerin de haklarının korunacağını ve sonrasında yapılacak enflasyon güncellemeleriyle sistemin yeniden dengeye oturacağını ifade etti.
