Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, emekli olduktan sonra farklı bir şehirde çalışmaya başlayan bir işçiyle ilgili dikkat çeken bir rekabet yasağı kararına imza attı. Karara konu olayda, bir işçi Ankara’da faaliyet gösteren bir akümülatör üreticisi firmada yaklaşık 9 yıl çalıştıktan sonra emekli oldu.
İş sözleşmesinde, işten ayrıldıktan sonra 2 yıl boyunca Ankara veya İstanbul sınırları içinde rakip bir teşebbüste çalışmama taahhüdü yer aldı. Bu taahhüdün ihlali hâlinde, işçinin son brüt maaşının 20 katı tutarında cezai şart ödenmesi öngörüldü.
Emekli olan işçi, kısa süre sonra merkezi Ankara’da bulunan rakip firmanın Çankırı’daki fabrikasında çalışmaya başladı. Bunun üzerine eski işveren rekabet yasağının ihlal edildiği gerekçesiyle dava açtı.
MAHKEMELER ARASINDA FARKLI YORUMLAR ORTAYA ÇIKTI
Yerel mahkeme, rekabet yasağının geçerli olduğuna hükmetti ancak cezai şartı yüksek bularak yarıya indirdi. İstinaf mahkemesi ise işçinin fiilen Çankırı’da çalıştığını, bu nedenle Ankara sınırları içinde bir ihlal bulunmadığını belirterek davayı reddetti.
Dosya Yargıtay’a taşındı. Yargıtay Hukuk Dairesi, rekabet yasağında kullanılan “teşebbüs” kavramına dikkat çekerek, rakip şirketin merkezinin Ankara’da olmasının ihlal için yeterli olduğu görüşünü benimsedi.
YARGITAY HUKUK GENEL KURULU'NDAN EMSAL NİTELİKTE KARA
Dosyanın son durağı Yargıtay Hukuk Genel Kurulu oldu. Kurul, verdiği kararla rekabet yasağına ilişkin kritik bir ilkeye vurgu yaptı.
Türkiye Gazetesi köşe yazarı ve SGK uzmanı İsa Karakaş’ın değerlendirmesinde yer verdiği üzere, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararında şu tespit yapıldı:
“Teşebbüs kavramı, ticari işletmenin sadece fabrika adresini değil, ekonomik bütünlüğü ve bağımsız karar alma mekanizmasını kapsar.”
Kurul, rakip şirketin merkezinin Ankara’da olması nedeniyle, işçinin fiilen Çankırı’da çalışmasının rekabet yasağı ihlalini ortadan kaldırmadığına hükmetti. Ayrıca sözleşmenin eski Borçlar Kanunu döneminde yapılmış olması nedeniyle geçerli olduğu vurgulandı ve dava cezai şart yönünden yeniden incelenmek üzere geri gönderildi.
KARAR EMEKLİLER VE İŞ DEĞİŞTİRENLERİ YAKINDAN İLGİLENDİRİYOR
Bu karar, emekli olduktan sonra başka şehirde çalışmayı planlayan işçiler açısından önemli sonuçlar doğuruyor. Rekabet yasağı sözleşmesi bulunan işçilerin, çalıştıkları yerin ilçe ya da farklı bir şehir olmasıyla sorumluluktan kurtulamayabileceği ortaya konuldu.
Özellikle teknik bilgiye ve üretim sırlarına hâkim çalışanlar için rekabet yasağının daha sıkı uygulanacağı mesajı verildi.
İŞVERENLER İÇİN GÜÇLÜ BİR HUKUKİ DAYANAK OLUŞTU
Karar, işverenler açısından da emsal niteliği taşıyor. Rekabet yasağı sözleşmelerinde “teşebbüs” ifadesinin kullanılması, koruma alanını genişletiyor. Rakip firmanın şubesinin başka bir ilde olması, şirket merkezinin aynı şehirde bulunması hâlinde dava kazanma ihtimalini artırıyor.
Akü, kimya, teknoloji gibi stratejik sektörlerde faaliyet gösteren şirketler için bu karar, üretim sırlarının korunması açısından önemli bir hukuki güvence olarak değerlendiriliyor.
“NEREDE ÇALIŞTIĞI DEĞİL, KİMİN İÇİN ÇALIŞTIĞI” ÖNEMLİ
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun bu kararıyla birlikte, rekabet yasağında yeni bir dönem başladı. Artık işçinin fiilen hangi şehirde çalıştığından çok, hangi teşebbüsün ekonomik bütünlüğü içinde yer aldığı esas alınıyor. Bu yaklaşım, işçi-işveren dengesini işverenlerin ticari sırlarını koruma yönünde bir adım daha güçlendirmiş oldu.
