Haredi Yahudiliği, genellikle Ultra-Ortodoks Yahudilik olarak da adlandırılan, geleneksel Yahudi hukukuna (Halaha) ve geleneklerine, uygulamalarına ve giyim tarzlarına sıkı sıkıya bağlılıkla karakterize edilen bir Ortodoks Yahudilik dalıdır. Haredi Yahudileri, dini kimlik ve uygulamalarını korumak amacıyla modern seküler toplumdan ayrı bir yaşam tarzı sürdürmeye çalışırlar.

Haredi Yahudileri, diyet yasaları (kaşrut), Şabat (Sabbat) uygulamaları ve aile saflığı yasaları dahil olmak üzere Yahudi hukukuna titizlikle uyarlar.

Tevrat çalışması, Haredi yaşamının merkezinde yer alır ve birçok erkek, yeshiva (dini okullar) ve kolel (ileri düzey Talmud çalışmaları enstitüleri) içinde öğrenmeye önemli zaman ayırır.

ÖZGÜN GİYİM

Haredi Yahudileri genellikle siyah şapka ve takım elbise gibi kendine özgü kıyafetler giyerler ve kadınlar için mütevazı kıyafetler tercih edilir. Evli kadınlar genellikle saçlarını peruk, eşarp veya şapka ile kapatır.

Haredi toplulukları genellikle yakın ve kendine yeterli olur, sinagoglar, okullar ve kaşer (koşer) dükkanlarının kolayca erişilebilir olduğu mahallelerde yaşarlar.

SEKÜLER KÜLTÜRÜN REDDEDİLMESİ

Haredi Yahudileri, dini değerlerini korumak için televizyon, film ve internet gibi seküler kültüre maruziyetlerini genellikle sınırlarlar.

Haredi aileleri, "üreyin ve çoğalın" mitzvasına (emir) verdikleri önem nedeniyle genellikle büyüktür.

HAREDİ YAHUDİLERİ KİMLERDİR?

Haredi Yahudileri, İsrail, Amerika Birleşik Devletleri (özellikle New York ve New Jersey) ve Avrupa (özellikle Birleşik Krallık ve Belçika) gibi birçok bölgede önemli nüfuslara sahiptirler.

Hasidik Yahudiler: Bu alt grup, belirli hanedan liderlerini (Rebbe'ler) takip eder ve mistik öğretiler ve neşeli dini ifade üzerine güçlü bir vurgu yapar. Hasidik topluluklar arasında Satmar, Lubavitch (Chabad) ve Breslov gibi gruplar bulunur.

Litvanya (Litvish) Yahudileri: Bu Haredi Yahudileri, genellikle Hasidik olmayan yeshiva dünyasıyla ilişkilendirilir ve yoğun bir şekilde Talmud çalışmasına odaklanır. Bazen Yeshivish olarak da anılırlar.

Sefarad Haredileri: Bu alt grup, Haredi uygulamalarını takip eden ancak farklı kültürel gelenekleri de içeren Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Akdeniz kökenli Yahudilerden oluşur.

Haredi Yahudileri, özellikle İsrail'de, Haredi siyasi partilerin hükümette önemli bir rol oynadığı siyasette büyük bir etkiye sahiptir. Diğer ülkelerde, Haredi toplulukları daha az siyasi aktif olabilir, ancak yine de eğitim ve dini uygulamalarla ilgili yerel politikaları etkilerler.

Haredi eğitimi büyük ölçüde dini çalışmalara odaklanır. Erkek çocukları genellikle Tevrat ve Talmud’u yoğun bir şekilde çalıştıkları yeshivalara giderken, kızlar Yahudi hukuku, tevazu ve ev idaresi becerilerine vurgu yapan dini okullara giderler.

Haredi topluluklar, büyük aile boyutları ve iş gücüne katılımın sınırlı olması nedeniyle yüksek yoksulluk oranları gibi çeşitli zorluklarla karşı karşıyadır. Ayrıca, hem Yahudi topluluğu içinde hem de dışında, içe kapanık yapıları ve seküler eğitime ve daha geniş topluma karşı tutumları konusunda eleştiriler mevcuttur.