Türkiye’nin evrensel değerlerinden Efes Antik Kenti betonlaşma tehdidi altında. Kültür ve Turizm Bakanlığı, UNESCO Dünya Mirası listesindeki antik kentte “Ziyaretçi karşılama merkezi” adıyla yapılaşma kararı aldı. Söz konusu proje, ören yerinin bitişiğinde, Koressos yerleşimi ve antik limanın bulunduğu alanda yapılıyor. Uzmanlar, jeoradar teknolojisi ile yapılan çalışmalarda, alanın altında henüz kazı ile gün yüzüne çıkarılmamış olan tarihi yapı ve eserler tespit edildiğini bildirdi.
BELEDİYE RUHSAT VERMEDİ, ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI VERDİ
Yasa gereği izni gereken İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu yapılaşma projesine onay verdi. Efes-Selçuk Belediyesi ise inşaat projesi başvurusunu reddetti. Belediye ruhsat vermeyince, Kültür ve Turizm Bakanlığı rotayı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İzmir il Müdürlüğü’ne çevirerek bu kurumdan ruhsat aldı.
PROJE 130 DÖNÜM ALANI KAPSIYOR
Tepkilere karşın iş makineleri çalışmaya başladı. İnşaat alanı bariyerlerle çevrildi. SÖZCÜ çalışmaları görüntüledi. İlk etapta, dolgu çalışması yapıldığı görüldü. Edinilen bilgiye göre, proje yaklaşık 130 dönüm alana yayılacak. Otopark kullanımı için 33 bin metrekare, inşaat için 1265 metrekare alan öngörüldü.
61 DÜKKANDAN OLUŞAN AVM YAPILACAK
Bakanlık, proje alanında planlanan işletmeler hakkında “Ticari üniteler” ifadesini kullandı. Efes Selçuk Belediye Başkanı Filiz Ceritoğlu Sengel, SÖZCÜ’ye yaptığı açıklamada, bakanlık tarafından söz konusu alana 61 dükkandan oluşacak alışveriş merkezi ve 180 otobüslük otopark yapılacağını söyledi. Anadolu’nun en değerli hazinelerinden Efes’teki yapılaşma girişimine tepki gösteren Sengel, “Birinci derece arkeolojik sit alanındaki bu proje hem antik kentin dokusuna hem de hukuka aykırıdır” dedi. Sengel, “Burada bırakın inşaat yapmayı, ağaç dikmek dahi yasakken, bugün bakanlık eliyle tarihin ve insanlık mirasının tam kalbine beton dökülmektedir” diye konuştu.
“BU BİR TALAN PROJESİDİR”
CHP İzmir Milletvekili ve Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi Kültür ve Turizm Politika Kurulu Başkanı Seda Kaya Ösen, “Alan yönetim planında bu merkezin çok daha uzakta yapılması planlanmışken, projeyi kim Efes’in kapısına, rantın merkezine kaydırdı? Kültür ve Turizm Bakanlığı Efes’i korumakla mı görevlidir, yoksa kapısında ticaret yapmakla mı” diye sordu. Ösen, eleştirilerini, “Bu bir karşılama merkezi değil, Efes’in tarihine saplanan bir ticari rant kompleksidir. Bu bir talan projesidir” sözleriyle dile getirdi.
ALTI STADYUM BÜYÜKLÜĞÜNDEKİ ALANA ASFALT DÖKECEKLER
CHP İzmir Milletvekili Deniz Yücel de 6 adet stadyum büyüklüğündeki alanın asfaltlanacağını söyledi. Projeye ilişkin ihalenin fahiş bedelle bir firmaya ihale edildiği iddiasını dile getiren Yücel, “Tarihi eserlere darbe vuran, geçmişe ilişkin güzellikleri silmeyi amaçlayan, Anadolu'daki zenginliklerinden birini talan eden proje için 'Geleceğe Miras' denilmesi de trajikomik bir durumdur” dedi. Yücel, dünyanın yedi harikası arasındaki Artemis Tapınağı’nın da Efes’te bulunduğunu hatırlattı. Yücel, “Efes Antik Kenti’nde bakanlık tarafından yürütülen rant projesiyle tarihi ve kültürel yapıya darbe vuruluyor” ifadelerini kullandı. Yücel, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın yanıtlaması istemiyle soru önergesi verdi.
EGEÇEP YARGIYA BAŞVURACAK, UNESCO İNCELEME BAŞLATACAK
Ege Çevre Platformu EGEÇEP de yapılaşmaya tepki gösterdi. EGEÇEP, inşaat başlatılan alanda Koressos Yerleşimi, Lisimakhos dönemine ait sur duvarları ve antik limanın bulunduğunu, ayrıca Artemis Tapınağı’ndan Koressos Kapısı’na uzanan Kutsal Yol ve çevresindeki nekropol ile birlikte son derece hassas bir arkeolojik bütünlük barındırdığını vurguladı. EGEÇEP hukuk mücadelesi başlatma kararı aldı. Platform Sözcüsü Avukat Arif Ali Cangı, “Yasal süresi içinde dava açacağız. Efes dostlarını bize katılmaya çağırıyoruz" dedi.
Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü UNESCO’nun da Dünya Mirası listesinde yer alan Efes’teki yapılaşma hakkında inceleme başlatacağı öğrenildi.
Efes Antik Kenti’ni geçen yıl 2 milyon 695 bin turist ziyaret etti.
