Bilim insanları uzun süredir modern insanın, Neandertallerin ve Denisovanların ortak atasının nerede ve ne zaman yaşadığını tartışıyor. Bu soruya yanıt bulmayı zorlaştıran en büyük etken, erken dönemlere ait fosil eksikliğiydi. Ancak Kuzey Afrika’da yapılan yeni bir keşif, insanlık tarihindeki bu boşluğa önemli ipuçları sunuyor.
Almanya’da çalışan en tanınmış paleoantropologlardan biri olan Jean-Jacques Hublin ve uluslararası bir araştırma ekibi, Fas’ta bulunan fosillerle ilgili bulgularını Nature dergisinin güncel sayısında yayımladı.
Araştırmacılar, Fas’ta bir mağarada keşfedilen toplam 21 insan kemik fosilinin, Homo sapiens’in “makul bir öncüsüne” ait olabileceğini belirtiyor. Hublin’e göre bu fosiller, günümüz insanlığının kökenine işaret eden erken bir insan grubunu temsil ediyor olabilir.
YENİ ANALİZLER DURUMU DEĞİŞTİRDİ
Söz konusu fosiller, Fas’ın güneybatısında, Kazablanka yakınlarındaki Thomas-Quarry-I adlı kazı alanında bulundu. Bu bölgede arkeologlar 1980’lerin sonlarından bu yana çalışmalar yürütüyor ve daha önce taş aletler ile erken insanlara ait kemiklere ulaşmıştı. Hublin, yaklaşık 30 yıl önce bölgede bulunan ilk fosillerin incelenmesi için ekibe destek vermeye başlamıştı.
Hublin, fosillerin en az yarım milyon yıl öncesine ait olduğunu o dönemde tahmin ediyordu, ancak yaşlarını kesin olarak belirlemek mümkün değildi.
Bu durum, Milano Üniversitesi’nden araştırmacı Serena Perini’nin yaptığı yeni analizlerle değişti. Perini, fosillerin bulunduğu tortul tabakalarda Dünya’nın manyetik alanının tersine döndüğü ana ait izleri inceledi.
YAŞI BELİRLENDİ
Dünya’nın manyetik alanı jeolojik zaman ölçeğinde zaman zaman yön değiştiriyor ve bu değişimler tortullarda net izler bırakıyor. Perini’nin magnetostratigrafik analizleri, söz konusu manyetik terslenmenin, fosillerin ait olduğu döneme denk geldiğini gösterdi. Böylece araştırmacılar, Kazablanka’da bulunan fosillerin yaşını yaklaşık 773 bin yıl olarak belirledi.
Hublin’in aktardığına göre kemikler en az üç bireye ait: iki yetişkin ve bir bebek. Bir uyluk kemiğindeki ısırık izleri, fosillerin bulunduğu mağaranın aynı zamanda yırtıcı hayvanlar tarafından da kullanıldığını gösteriyor. Hublin, bu izlerin büyük olasılıkla bir sırtlana ait olduğunu ifade ediyor.
Fosiller, Güney Avrupa’da bulunan Homo antecessor kalıntılarıyla bazı benzerlikler taşıyor. Aynı zamanda diş yapılarında, daha sonraki Homo sapiens özelliklerine işaret eden unsurlar da bulunuyor.
Araştırmacılara göre bu bulgular, Neandertallerin, Denisovanların ve modern insanın ortak atasının sanılandan daha erken bir dönemde, Afrika’da yaşadığını gösteriyor. Bu ortak atanın büyük olasılıkla Afrika’dan çıkan ilk Homo türü olan Homo erectus olduğu düşünülüyor.
TARİHİ DEĞİŞTİRECEK KEŞİF
Araştırma, insan evriminin tek bir doğrusal çizgide ilerlemediğini de ortaya koyuyor. Hublin’e göre, yaklaşık 800 bin yıl önce Afrika’daki Homo topluluklarının bir kısmı Orta Doğu üzerinden Avrupa’ya göç ederken, Fas’taki fosiller Afrika’da kalan grupların hikAyesini anlatıyor.
Bu Afrika kolundan, yaklaşık yarım milyon yıl sonra modern Homo sapiens ortaya çıktı. Ancak 800 bin ile 300 bin yıl arasındaki döneme ait fosillerin azlığı, bu sürecin ayrıntılarının hâlâ büyük ölçüde bilinmez olduğunu gösteriyor.
