İran’da ekonomik kriz sebebiyle başlayan huzursuzluk on birinci gününde şiddetin dozu arttı. Silahlanan eylemcilerin bir kısmı polisle çatışırken öfkeli halk Devrim Muhafızları için dikilen heykelleri yaktı ve devirdi.
İran bayraklarının parçalandığı, ülkenin dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'in afişlerinin kırıldığı ve ateşe verildiği ülkede 31 eyaletin tamamına yayıldı.
111 farklı kent ve köyde halk sokakları doldurdu. Barikatlar kuruldu, kavşaklar yakıldı. İnsan hakları kuruluşları en az 34 göstericinin ve dört güvenlik personelinin öldüğünü bildirdi.
PEHLEVİ MİLYONLARCA KEZ İZLENİNCE İNTERNET KESİLDİ
Bu esnada İslami devrim sonrası devrilen monaşik rejimin ve bazı İranlı muhaliflerin lideri olan Rıza Pehlevi, İran askerlerine saf değiştirme çağrısı yaptı.
Pehlevinin konuşması, 80 milyon kere görüntülendi. Muhalif İranlılar bunun üzerine sokakları doldurdu.
Protestocular, Pehlevi'nin konuşmasını megafonlardan duyurdu. Bandar Abbas'ta yaşanan olayda Pehlevi, askerleri protestocuların yanında yer almaya çağırdı.
Askerlerin İran muhalif medyasında yer alan bir karekodu okutmasını isteyen Pehlevi, karekodu okutan askerlerin "devrime katıldığını" söyledi. Pehlevi, "Bu sizin son şansınız" diye duyurdu.
Bunun üzerine İran hükümetinin, ülkenin yüzde 70'inde interneti kesti. Netblocks internet gözlemevi platformuna göre ülkenin kendi ağı hala aktif kalırken ülkenin genelinde küresel internet bağlantısı koptu.
Hükümetin baskısının devam ettiği bölgede internet bağlantısının kesilmesi üzerine muhalifler, VPN kullanarak internete erişmeye çalışıyor.
'TOP, TÜFEK, HAVAİ FİŞEK, MOLLALAR DEFOLACAK'
Olaylar ilk olarak 28 Aralık tarihinde başkent Tahran’da başladı. Esnaf yerel para birimi riyalin dolar karşısındaki aşırı değer kaybını protesto etti. Yıllık enflasyon yüzde 40 seviyesine kadar yükseldi.
Nükleer program yaptırımları ve kötü yönetim ekonomiyi derinden sarstı. Lordegan kasabasında iki polisin silahlı kişilerce öldürüldüğü açıklandı.
Polisin kalabalıkları dağıtmak için göz yaşartıcı gaz ve mermi kullanması, protestoların şiddetini arttırdı. Eylemciler polislerden ele geçirdikleri silahları ve molotof kokteyleri kullanarak polisle çatışmaya başladı.
Üniversite öğrencilerinin katılımıyla protestolar siyasi bir kimlik kazandı. Kalabalıklar dini lider Ayetullah Ali Hamaney düşürülmesi ,hatta öldürülmesi için slogan attı.
Abadan kentinde ise dini yönetime yönelik sert tepkiler yükseldi. Buradaki göstericiler "Top, tüfek, havai fişek, mollalar defolacak" sloganlarıyla yürüdü.
İRAN HÜKÜMETİ TÜM YOLLARI DENİYOR
Hükümet yetkilileri olayları bastırmak için hem ekonomik hem de adli adımlar atıyor. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Muhammed Cafer Kampana barışçıl eylemcilere dokunulmayacağını vaat etti.
Kampana yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı: "Ateşli silahlar veya bıçaklarla karakollara ve askeri tesislere saldıranlar isyancıdır ve biz protestocuları bu isyancılardan net bir şekilde ayırmalıyız" dedi.
Yargı erki başkanı Gulamhüseyin Muhsini Ejei ise hızlı yargılama ve ibretlik cezalar verileceğini duyurdu.
Dini lider Hamaney yetkililerin protestocularla diyalog kurmasını ancak isyancıların susturulmasını istedi.
Devlet medyası hayat pahalılığını azaltmak için vatandaşlara aylık yedi dolarlık bir yardım yapılacağını duyurdu.
Eski ABD Başkanı Donald Trump şiddet uygulanması durumunda müdahale sinyali verdi. İranlı yetkililerin bu tehditler nedeniyle daha temkinli hareket ettiği düşünülüyor.
