Günümüzde kronik yorgunluk ve enerji eksikliği gibi nedenlerle kafein içeren içecekler sıkça tüketiliyor… Bunlar arasında kahve ilk sıralarda yer alıyor.
Ancak ölçülü tüketilmediğinde kahvenin de kısa ve uzun vadede bazı sağlık sorunlarına yol açabileceğine dikkat çeken İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Osman Erk, bu konuda önemli bilgiler paylaşıp, bazı uyarılarda bulundu…
Baş ağrılarını giderebilir
Bu fayda kişiye ve doza bağlıdır. Az miktarda kafein damarları daraltarak ağrı kesici etkisi gösterir. O yüzden birçok baş ağrısı ilaçların içinde kafein vardır. Örneğin migren atağının başında 1 fincan kahve bazı hastalara iyi gelebilir.
Hangi sorunlar yaşanabilir
Fazla kahve tüketimi vücutta şu sorunlara yol açar:
Sinir sistemi
Çarpıntı ve anksiyete: Fazla kafein kalp ritmini hızlandırır, huzursuzluk yapar.
Uyku bozukluğu: 6 saat öncesine kadar içilen kahve bile uykuyu böler.
Baş ağrısı: Fazla kafein damarları daraltır. Sonra kafein azalınca damarlar genişler ve şakaklarda zonklama şeklinde “kafein baş ağrısı” olur.
Her gün 2-3 fincan içip birden bırakırsanız bu da yoksunluk baş ağrısına yol açar. Kafein bağımlılık yapar. Vücut alışınca “yokluğu” ağrıyla sinyal verir.
Sindirim sistemi
Mide yanması, reflü: Kahve mide asidini artırır. Ülseri ve reflüsü olanlarda şikayet artar. Sık idrara çıkma: Diüretik etki yapar, susuz bırakabilir.
Bağımlılık-Yoksunluk:
İlk günkü etkiyi almak için doz artırmak zorunda kalınabilir. Aniden bırakınca baş ağrısı, hâlsizlik, sinirliliğe yol açabilir.
Diğer olumsuz etkileri
Tansiyon: Geçici yükseltir. Tansiyon hastaları fazla tüketimden kaçınmalıdır. Demir emilimi: Yemekle ya da yemekten hemen sonra içilirse demir emilimini % 60’a kadar düşürebilir. Kemik erimesi: Fazla kahve tüketimi; ileri yaşlarda osteoporoza (kemik erimesi ve bu nedenle kemik kırıklarında artış riski) yol açabilir.
Hücreleri korur
Kahve, antioksidan aldığımız içeceklerden biridir. Serbest radikallerle savaşıp, hücre yaşlanmasını yavaşlatıcı etkisi de mevcuttur.
Faydaları da göz ardı edilmemeli
Kahvede kafeinin dışında ayrıca başta polifenoller olmak üzere bol miktarda antioksidan madde bulunur. Dolayısıyla ölçülü tüketildiğinde sağlığa birçok faydası vardır.
Karaciğer yağlanmasını engeller
Araştırmalara göre günde 2-3 fincan kahve içenlerde karaciğer yağlanması, kronik karaciğer hastalığı, karaciğer kanseri daha az sıklıkla görülmektedir. Yine günde 4 fincan kahve içenlerde hepatit C hastalığı daha hafif seyretmektedir.
Kilo vermeye yardımcı olur
Kahvenin içinde bulunan kimyasallardan olan kafein, klorojenik asit gibi bileşikler sistemi hızlandırıp, metabolizmayı uyararak zamanla kilo kaybına neden olmaktadır.
Bağırsak florasına iyi gelir
Kahvede binlerce kimyasal ve çeşitli polifenollerin yanı sıra yüksek miktarda lif vardır. Bunlar bağırsak florasına yararlıdır. Yani kahve ılımlı ölçüde tüketildiğinde bağırsak sağlığı için de gerekli bir içecek olarak değerlendirilmektedir.
Güvenli miktar nedir?
Sağlıklı yetişkin için günde 300-400 mg kafein yani yaklaşık 3-4 fincan filtre kahve yeterlidir. (1 fincan Türk kahvesi: 60-80 mg kafein)
Azaltma yolları
-Yavaş yavaş azaltın. Günde 6 fincan içiyorsanız, önce 5’e, sonra 4’e, 3’e düşürün.
-Kahveyi büyük fincanda içiyorsanız, fincanı küçültün.
-Son kahvenizi en geç saat 16:00’dan önce için.
-Yoksunluk yaşamamak için bir gün kahve içmeyin ve kendinize favori içecekler bulun. Örneğin kahve yerine bol su, tarçınlı süt ya da doğal bitki çayı için.
-Mideniz hassas ise aç karnına kahve içmeyin. Mide yanınca vücut daha fazla kahve ister. Yanında mutlaka su tüketin.
Parkinson-Alzheimer riskini azaltır
Kafein beyni uyarır, reaksiyon süreni Adenozini bloke edip “yorgunluk” sinyalini geciktir. Dozunda kahve tüketiminin özellikle erkeklerde Parkinson hastalığı riskini azalttığını ortaya koyan bilimsel çalışmalar mevcuttur. Alzheimer riskini azalttığı da bazı araştırmalarla ortaya konmuştur.
Diyabeti önleyici rolü vardır
Birçok çalışmada günde 3 fincan kahve içmenin insülin direncini azaltarak, Tip 2 diyabet riskinde yüzde 30 kadar azalmaya yol açtığı saptanmıştır.
Böbrek taşı oluşumunu azaltır
Kahvede bulunan kafein diüretik etkisiyle idrar yollarını sürekli temizleyip taş oluşumunun önüne geçer. Yapılan bilimsel çalışmalarda kahve içenlerde, kahve içmeyenlere göre taş oluşumu daha az bulunmuştur.
