Dijitalleşen tüketim alışkanlıklarıyla birlikte yaygınlaşan "abonelik modeli", hanelerin bütçelerinde kontrol edilmesi güç bir gider kalemi haline geldi. Finans uzmanları, tüketicilerin farkında olmadan ödemeye devam ettiği ve "hayalet abonelik" olarak adlandırılan bu harcamaların, yıllık bazda ciddi bir ekonomik kayba yol açtığı konusunda uyardı.
AYLIK ÖDEMELER KÜMÜLATİF ETKİ YARATIYOR
Geleneksel bütçe yönetiminde kira, fatura ve gıda gibi kalemler ön planda tutulurken video akış platformları, müzik servisleri, bulut depolama alanları, haftalık oyun üyelikleri ve dijital gazete abonelikleri gibi küçük tutarlı harcamalar genellikle göz ardı ediliyor. Ancak finansal analizler, tek başına düşük görünen bu rakamların birleştiğinde hanelerin harcanabilir gelirinin önemli bir kısmını yuttuğunu gösteriyor.
"ÜCRETSİZ DENEME" TUZAKLARI
Sistemin çalışma prensibi genellikle "ilk ay ücretsiz" veya "düşük başlangıç fiyatı" stratejisine dayanıyor. Tüketicilerin büyük bir çoğunluğu, deneme süresi sonunda hizmeti iptal etmeyi unutarak otomatik yenileme döngüsüne giriyor. Bankacılık verileri, aktif olarak kullanılmayan ancak her ay düzenli olarak kredi kartından çekilen bu tip ödemelerin, toplam dijital harcamaların yaklaşık %15 ila %22’sini oluşturduğunu işaret ediyor.
FİNANSAL SAĞLIK İÇİN DENETİM ŞART
Uzmanlar, bireylerin finansal okuryazarlık çerçevesinde şu adımları izlemesini tavsiye etti:
- Ekstre analizi:
Son üç aya ait kredi kartı ve banka hesap dökümlerinin, "otomatik ödeme" ve "abonelik" anahtar kelimeleriyle taranması.
- Merkezi denetim:
Akıllı telefonların uygulama mağazaları üzerinden aktif aboneliklerin listelenmesi ve kullanılmayanların derhal sonlandırılması.
- Sanal kart kullanımı:
Abonelik bazlı harcamaların, limitinin kullanıcı tarafından manuel olarak belirlendiği sanal kartlara bağlanması.
TASARRUFU AŞAĞIYA ÇEKİYOR
Tüketici koruma dernekleri ve ekonomi çevreleri, bu kontrolsüz nakit çıkışının sadece bireysel değil, makro düzeyde de tasarruf oranlarını aşağı çektiğini vurguladı. 2026 yılı projeksiyonlarına göre, dijital aboneliklerin hane halkı bütçesi üzerindeki payının artmaya devam edeceği ve bu durumun "abonelik yorgunluğu" kavramını tetikleyeceği öngörülüyor.