Ali Can POLAT
İktidarın pembe tablolarına karşın ülkenin çarşı pazarlarında kara bulutlar eksik olmuyor. Hemen her hafta artan fiyatlar için bu haftanın bahanesi ‘savaş’ oldu. İktidar yıllardır ekonomideki büyük krizi durduramazken Türkiye, sınırımızdaki savaşa derin yoksulluğun içinde yakalandı.
Benzine 95 kuruş, motorine ise 3 lira 15 kuruş zam geldi. Çarşı pazardaki yüksek fiyatlara bir de savaş ve akaryakıt zammı yansıdı.
İstanbul Kağıthane’deki pazarda patlıcan, biber, limon gibi sebzelere 5 ile 50 lira arasında zamlar geldiğini belirten esnaf, “Bundan daha ucuza satamayız. Mazot zamlandıkça fiyatlar daha da artar” dedi. Vatandaş ise, “Bunalr malı denize döker, yine de bize ucuza yedirmez” diye konuştu.
MEYVE ARTIK LÜKS
Pazarda meyve tezgahı işleten esnaf Suat A. İran-ABD savaşından sonra fiyatların arttığını, müşterilerin de alışverişi azalttığını söyledi. Meyvenin insanlar için lüks olmaya başladığını belirten Suat A. “Fiyatlar uygun aslında ama bu fiyata bile alamıyor millet, gerçekten büyük kriz var demek ki. 30 yıllık pazarcıyım son 10 yıldır net bir şekilde söyleyebilirim ki para kazanamaz olduk” diye konuştu.
HERKES KARTA YÜKLENDİ
Pazarcı Bilal Barış ise “Patlıcan geçen hafta 120 liraydı bu hafta 200 liraya satan var. Kapya biberler 80-100 liraydı, 150 lira oldu. Müşteri de yok, oturuyoruz. Alım gücü kalmadı insanlarda. Herkes kredi kartına yüklendi” dedi.
Pazarda alışverişe çıkan emekli Tahsin ve Necla çifti de fiyatlardan yakındı. Necla S. “Salatalık 100 liraya düşmüş ucuz diye koştuk aldık. 100 liraya ucuz diyecek hale geldik. 500 liraya 2 torba alamıyoruz. Birkaç tane domates aldık 70 lira tuttu. Bu savaş uzarsa, mazot zamları artarsa ne yapacağız onu düşünüyoruz şimdi” ifadelerini kullandı.
Hayatı günlük yaşıyorlar
- Pazarcı Bilal Barış: Eskiden kuyruk vardı diyorlar ya o zamanlar kuyruk bitince alacak paramız varmış şu an kuyruk yok ama cebimizde alacak para da yok. Şimdi günlük hayatlar başladı. Eskiden 1 haftalık hayatlar vardı. Şimdi 2 kapya biber, 2 patlıcan alıyor ‘Bugün karnım doysun yarın hayatta kalır mıyım bilmiyorum’ diye düşünüyorlar.
Müşteri de artık bize kızıyor
- Pazarcı Mehmet T.: Mazot zammı geldikçe pazarda fiyatlar artacak tabi. Müşteri de bize tepkili, onlar da memnun değiller. Alım gücü düşük olduğu için her fiyat pahalı geliyor ve bize tepki gösteriyorlar. Eskiden 20 lirayla gelip her şeyini alıyorlardı şimdi 2 bin lirayla geliyorlarama hiçbir şey alamıyorlar.
40 yıldır böyle şey görmedim
- Zeki Adak: Ürünü bedavaya alsak bile Antalya’dan buraya bir TIR’ın gelme maliyeti 40 bin lira. Ben bu ürünün kilogramını 25 liradan rafa koysam para kazanamam. Bu fiyatlar da pahalı geliyorsa millet geçinemiyor demektir. Mevzu çarşı pazar değil, kiralar. Bir kira maaşı alıyor zaten, sonra çarşı pazarda her şey pahalı gelmeye başlıyor. 40 yıllık pazarcıyım ben böyle bir ortam görmedim.
İşin sonu hep bize zarar
İsmini vermeyen bir vatandaş isyanını şöyle dile getirdi: “Her şeyin bir bahanesi var. savaş oluyor zam, gözaltı oluyor zam ne olursa olsun işin sonu dönüp dolaşıp vatandaşın cüzdanına geliyor.” Mustafa B. isimli bir vatandaş ise “Patlıcanı geçen hafta 150 liraya almıştım, şimdi 200 lira. Çok pazar geziyorum, en ucuz pazar burası diye geldim ama yok yani bu fiyatlarla yaşanmaz oldu artık” dedi.
Vatandaşa düşman olmuşlar
- Sabri Topuz: Fiyatlar sürekli artıyor. Her şey pahalı. Salatalıkları 120 liraya satıyorlar kim alabilecek ki? İnsanlar alamıyor, çöpe gidecek bu ürünler. Ama bunlar, bu ürünleri çöpe atarlar yine de vatandaşa ucuza vermezler. Vatandaşa düşman olmuşlar resmen.
Satarken kâr payımız kalmadı
- Pazarcı Suat A: Savaş çıkınca insanlar parasını elinde tutmaya çalışıyorlar, biraz korktular. Normalde saatte 1000 TL kazanırdık şimdi, fiyatların bu kadar zamlanmasına rağmen bu parayı kazanamıyoruz. 60 liraya sattığım ürünü 45 liraya alıyorum, kâr edebileceğim bir pay kalmıyor ki. Başka meslek bilmiyorum, mecburiyetten yapıyoruz bu işi.
