Üsküdar sahilinin hemen kıyısında yer alan ve Osmanlı veziri Şemsi Ahmet Paşa adına inşa edilen külliye, mimari literatürde benzeri az rastlanır bir özelliğiyle dikkat çekiyor. 4,5 asırdır tek bir kuşun dahi konmadığı cami, Mimar Sinan’ın doğa olaylarını mimariyle nasıl harmanladığını gösteren en somut örnek kabul ediliyor.
NEDENİ HAVA AKIMLARINA BAĞLANIYOR
Bilimsel araştırmalar ve mimari incelemeler, caminin üzerine kuş konmamasının nedenini yapının konumlandığı noktadaki hava akımlarına bağlıyor. Mimar Sinan, camiyi Üsküdar sahilinde kuzey ve güney rüzgarlarının tam kesişme noktasına inşa etti.
Boğaz’ın bu noktasında oluşan sert hava akımı ve denizin kıyıya çarpmasıyla oluşan ses frekansları, kuşların iniş yapmasını imkansız hale getiriyor. Kuşlar, dengelerini koruyamadıkları ve hava türbülansı oluştuğu için yapının üzerine iniş yapamadan rotalarını değiştiriyor.
"KUŞKONMAZ" İSMİNİN TARİHÇESİ
Tarihi kaynaklarda, Şemsi Ahmet Paşa’nın caminin inşası öncesinde Mimar Sinan’dan "üzerinde kuşların barınamayacağı kadar temiz kalacak" bir yapı talep ettiği belirtilir. Sinan’ın bu talebi karşılamak adına İstanbul’un rüzgar haritasını inceleyerek en uygun koordinatı belirlediği ifade edildi.
DENİZE SIFIR BİR KONUMU VAR
Denize sıfır konumuyla bilinen tek Mimar Sinan eseri olan Şemsi Paşa Camii; bir cami, bir medrese ve bir türbeden oluşuyor. Yapı, geçtiğimiz yıllarda Marmaray ve sahil düzenleme çalışmaları sırasında sarsıntılara karşı izlemeye alınmış ancak rüzgarla olan ilişkisi ve "kuşkonmaz" özelliği korunmaya devam etti.
