Ancak bilimsel veriler bu iddiaları tamamen doğruluyor mu? Ucuz olmayan bu ürünlerin gerçekten işe yarayıp yaramadığı merak konusu.

DERİN BASINÇ UYARISI: “SARILMA” ETKİSİ

Ağır battaniyeler, ilk kez 1970’lerde ergoterapistler tarafından otizmli çocuklar ve duyusal işlem bozukluğu yaşayan yetişkinler için kullanılmaya başlandı. Ancak son yıllarda, bu terapötik araçlar özel ihtiyaç gruplarının dışına çıkarak geniş kitlelere pazarlanmaya başladı.

Genellikle kişinin kilosunun yüzde 10’u ağırlığında olması önerilen bu battaniyeler, “derin basınç uyarımı” adı verilen bir yöntemle çalışıyor. Bu baskı, vücuda sarılma ya da kucaklanma hissi vererek sinir sistemini yatıştırmayı amaçlıyor.

BAZI HASTALIKLARDA ETKİLİ, SAĞLIKLI BİREYLERDE BELİRSİZ

Araştırmalar, ağır battaniyelerin bazı psikiyatrik hastalıklar üzerinde olumlu etkiler yaratabileceğini ortaya koyuyor. Örneğin, depresyon, bipolar bozukluk, anksiyete ve ADHD tanısı almış 120 hasta üzerinde yapılan bir çalışmada, 4 hafta boyunca bu battaniyelerin uykusuzluk belirtilerini azalttığı gözlemlendi.

Benzer şekilde, bazı küçük çaplı araştırmalarda hastanede yatan bireylerin ya da anksiyete sorunu yaşayanların kısa süreli olarak rahatladığı bildirildi. Ancak bu çalışmaların tamamı tanılı bireyleri kapsıyor. Yani toplumun geneline yönelik bilimsel kanıtlar hâlâ zayıf.

BEKLENTİYİ YÜKSEK TUTMAMAKTA FAYDA VAR

Araştırmaların çoğu bilimsel kalite açısından sıkıntılı. Ayrıca, sağlıklı bireylerde stres azaltıcı ya da uyku kalitesini artırıcı etkilerine dair somut veriler çok az. Bununla birlikte, bazı gruplar—örneğin vardiyalı çalışanlar, sağlık personeli ya da pilotlar—için uykuya geçiş süresini kısaltıcı etkisi olabilir.

Ve elbette placebo etkisi de göz ardı edilmemeli. Eğer bir battaniye sizi psikolojik olarak daha huzurlu hissettiriyorsa, bu da başlı başına bir kazanç olabilir.

KİMLER DİKKATLİ OLMALI?

Ağır battaniyeler bazı riskler de taşıyor. Özellikle altından kalkamayacak kadar hafif kişiler, küçük çocuklar ve hareket kabiliyeti kısıtlı bireyler için önerilmiyor. Diyabet, astım, uyku apnesi, KOAH, dolaşım problemleri, yüksek tansiyon veya klostrofobi gibi rahatsızlıkları olanlar da doktorlarına danışmalı.

Ciddi bir sağlık zararı bildirilmemiş olsa da, bu ürünleri kullanmadan önce kişisel sağlık durumunun dikkate alınması önemli. Bu yüzden kullanmadan önce bir uzmana mutlaka danışın.

MUCİZE DEĞİL, DESTEK ARACI

Birmingham City Üniversitesi’nden İş Sağlığı Psikolojisi Profesörü Craig Jackson, “Burada önemli olan battaniyelerin işe yarayıp yaramadığı değil, sizin için işe yarayıp yaramadığı” diyor. Ağır battaniyeler, sağlıklı bir uyku rutini ve hijyeni ile birlikte kullanıldığında, destekleyici bir araç olabilir. Ama onlardan mucize beklemek, hayal kırıklığı yaratabilir.