İnsan vücudunun büyük bir bölümü sudan oluşuyor. Bu nedenle hücrelerin sağlıklı şekilde görev yapabilmesi için metabolizmanın düzenli şekilde sıvı alması gerekiyor.
Gün içinde yeterli miktarda su tüketmek, vücut sıcaklığının dengelenmesine, sindirim sisteminin düzenli çalışmasına, toksinlerin vücuttan atılmasına ve organların sağlıklı şekilde işlevini sürdürmesine yardımcı oluyor.
Klinik Diyetisyen Duygu Özbay, su içmek için en doğru zamanları ve su tüketimini alışkanlık haline getirme yollarını şöyle açıkladı:
Duygu Özbay
Susuzluk sağlığı bozuyor
Özellikle sıcak havalarda, yoğun fiziksel aktivite sırasında ya da hastalık dönemlerinde vücudun su ihtiyacı büyük ölçüde artıyor. Terleme, nefes alma ve idrar yoluyla sürekli sıvı kaybeden vücut, bu kaybın yerine konulmaması durumunda çeşitli sağlık sorunlarıyla karşı karşıya kalabiliyor. Yetersiz su tüketimi ilk etapta ağız kuruluğu, halsizlik, baş ağrısı, yorgunluk ve dikkat dağınıklığı gibi belirtilerle kendini gösterebiliyor.
İleri seviyede sıvı kaybı ise tansiyon düşüklüğü, böbrek fonksiyonlarında bozulma, kas krampları ve ciddi konsantrasyon problemlerine neden olabiliyor.
Gün içinde dengeli tüketmek gerekiyor
Su içmek için tek bir “doğru saat” olmasa da gün içinde dengeli şekilde tüketilmemi vücudun sağlıklı çalışması açısından önem taşır…
İşte faydasının arttığı zamanlar:
- Sabah uyandıktan sonra içilen bir bardak su, gece boyunca kaybedilen sıvının hızlıca yerine konulmasına yardımcı oluyor. Ayrıca sabah tüketilen suyun sindirim sistemini harekete geçirdiği ve metabo-lizmanın daha aktif çalışmasına destek olduğu biliniyor.
- Aç karnına içilen su, bağırsak hareketlerini destekleyerek sindirim sisteminin düzenli çalışmasına da katkı sağlıyor. Bu nedenle gün içerisinde su tüketiminin düzenli aralıklarla yapılması en sağlıklı yöntem oluyor.
- Egzersiz öncesinde yeterli su tüketmek, kasların, eklemlerin ve dolaşım sisteminin düzenli çalışmasını desteklerken egzersiz sırasında oluşabilecek hâlsizlik, baş dönmesi ve performans düşüklüğü riskini azaltabiliyor. Egzersiz sırasında ve sonrasında su içmek ise terle kaybedilen sıvının yerine konmasını sağlayarak kas krampları, yorgunluk ve dikkat dağınıklığı gibi sorunların önüne geçebiliyor.
- Öğleden sonra hissedilen enerji düşüklüğü çoğu zaman uykusuzluk, yoğun tempo, uzun süre hareketsiz kalma veya yetersiz su tüketimiyle ilişkili olabiliyor. Bu nedenle öğleden sonra yeterli su içmek, genel enerjinin korunmasına yardımcı olabiliyor.
- Baş ağrısı da vücudun susuz kaldığının bir işareti olabiliyor. Gün içinde yeterince su içilmediğinde beyne giden kan akışı ve vücudun sıvı dengesi etkilenebiliyor; bu da özellikle zonklayıcı veya baskı şeklinde baş ağrısına yol açabiliyor. Böyle durumlarda su tüketmek ağrının hafiflemesine yardımcı olabiliyor.
- Yemeklerden önce su içmek mide hacmini artırarak tokluk hissinin oluşmasını sağlıyor. Bu durum ise porsiyon kontrolünü destekleyerek kilo yönetimine katkı sağlayabiliyor.
- Yemek sonrasında yeterli miktarda su içmek de sindirimin desteklenmesine yardımcı olurken yemek sırasında aşırı miktarda su tüketilmesi ise bazı kişilerde mide şişkinliği ve hazımsızlık hissine yol açabiliyor.
- İlaç kullanırken de bol miktarda su tüketmek önemli.
İlaçların yeterli miktarda su ile alınması, ilacın mideye ve bağırsaklara daha rahat ulaşmasını sağlayarak emilimini destekliyor.
Yetersiz su ile alınan ilaçlar ise yemek borusunda takılma hissine, tahrişe, hasara hatta mide problemlerine neden olabiliyor.
- Yatmadan önce kontrollü miktarda su tüketmek ise vücudun gece boyunca yaşayabileceği sıvı kaybını azaltıyor. Ancak aşırı miktarda su tüketmek, gece sık idrara çıkmaya yol açarak uyku düzenini olumsuz etkileyebiliyor.
Günde ne kadar su tüketmek gerekir?
Çocukların büyüme ve gelişme süreçlerinin sağlıklı şekilde devam edebilmesi için düzenli su tüketmeleri önem taşıyor. Bu nedenle ailelerin çocukların su tüketimini takip etmesi tavsiye ediliyor. Çocukların yaşlarına göre günlük ortalama 1 ila 1,5 litre su tüketmesi gerekirken yetişkin bireylerde bu miktar ortalama 2 ila 2,5 litre civarına çıkıyor. Ancak sıcak havalarda, spor yapan bireylerde ya da yoğun tempoda çalışan kişilerde bu miktar daha da artabiliyor.
Susamayı beklemeyin
Susamayı beklemeden su tüketmek; baş ağrısı, halsizlik ve dikkat dağınıklığı gibi susuzluk belirtilerinin önüne geçmede yardımcıdır.
HİDRASYON
Yaş aldıkça susama hissi azalıyor
Yaş ilerledikçe su tüketiminin önemi daha da artıyor. Çünkü ileri yaşlarda susama hissi azalabiliyor ve bireyler farkında olmadan daha az sıvı tüketiyor.
Ayrıca yaşlı bireylerde böbreklerin çalışma kapasitesinde yaşa bağlı değişiklikler meydana gelebiliyor. Bu nedenle düzenli su tüketimi, böbrek sağlığının korunmasına önemli bir katkı sunuyor. Yeterli miktarda su içmek, kabızlık probleminin önlenmesine, sindirim sisteminin rahat çalışmasına ve vücuttaki toksinlerin daha kolay atılmasına da yardımcı oluyor. Bunun yanında yeterli sıvı alımı, tansiyon dengesinin korunmasına katkı sağlayarak baş dönmesi ve halsizlik gibi sorunların önlenmesine de destek oluyor.
İşte tarifler
Limonlu naneli su
Bir sürahi suyun içine birkaç dilim limon ve taze nane yaprağı ekleyin. Buzdolabında birkaç saat bekletildiğinde su daha ferah ve aromatik bir hale gelecektir.
Salatalıklı detoks suyu
İnce dilimlenmiş salatalık, birkaç damla limon, birkaç nane yaprağı ve 2-3 buz parçası ile hazırlanan bu tarif özellikle sıcak havalarda iyi bir serinletici içecektir.
Çilekli tarçınlı su
Dilimlenmiş birkaç çilek ve bir çubuk tarçını suyun içine ekleyerek doğal aromalı bir içecek hazırlaya-bilirsiniz. Hafif tatlı aroması, su tüketiminizi artırmaya yardımcı olacaktır.
Portakallı zencefilli su
Taze portakal dilimleri ve birkaç ince taze zencefil parçası suya eklendiğinde hem ferahlatıcı hem de hoş kokulu bir içecek elde edilebilirsiniz.
ALIŞKANLIK HALİNE GETİRME YOLLARI
- Gün içinde kolay ulaşılabilir bir yerde su şişesi bulundurmak, su tüketimini artırmaya yardımcı olacaktır.
- Çay, kahve ve gazlı içecekler yerine zaman zaman su tercih etmek günlük sıvı tüketimini dengelemeye katkı sağlar.
- Su içmeyi daha keyifli hale getirmek için limon, nane, tarçın veya salatalık gibi doğal aromalar ekleyebilirsiniz.
