Düzenli olarak tüketilen tereyağının yerini zeytinyağının alması, kardiyovasküler hastalıklara ve kansere bağlı ölüm riskini anlamlı oranda düşürüyor. Uzun yıllar süren geniş kapsamlı kohort incelemeleri, yağ tüketiminde miktar kadar türün de kritik rol oynadığını gösteriyor.
Sağlık ve beslenme alanında yürütülen uzun soluklu araştırmalar, tüketilen yağın miktarından ziyade kimyasal yapısının ve türünün hayati önem taşıdığını ortaya koydu. On binlerce katılımcının onlarca yıl boyunca izlendiği çalışmalar, günlük beslenme rutinindeki küçük bir değişikliğin uzun vadeli sağlık istatistiklerine doğrudan yansıdığını gösteriyor.
30 YILI AŞAN TAKİP VERİLERİ
Araştırma kapsamında, başlangıçta kanser veya kardiyovasküler hastalığı bulunmayan yaklaşık 90.000 yetişkinden oluşan iki büyük Amerikan kohort grubu 28 yıl boyunca takip edildi. Elde edilen veriler, 2025 yılında yayımlanan ve 221.000'den fazla yetişkini 33 yıla varan süreyle izleyen bir başka geniş kapsamlı çalışma ile de doğrulandı.
RİSK ORANLARINDA BELİRGİN DÜŞÜŞ GÖRÜLDÜ
Araştırma sonuçlarına göre; günde yaklaşık 10 gram tereyağı, margarin, mayonez veya süt yağının eşit miktarda zeytinyağı veya bitkisel yağlar ile değiştirilmesi durumunda:
Kardiyovasküler hastalık kaynaklı ölüm riski %19,
Kanser kaynaklı ölüm riski %17,
Genel ölüm oranı %17 azalıyor.
Veriler, olumlu etkilerin gözlenmesi için yüksek miktarda tüketim şart olmadığını; günde en az yarım yemek kaşığı zeytinyağı kullanımının dahi kardiyovasküler riski düşürmede etkili olduğunu gösteriyor.
YAĞ TÜRLERİNİN KİMYASAL FARKI
Uzmanlar, tereyağı ve zeytinyağı arasındaki bu etki farkını yağların bileşimine bağlıyor:
Tereyağı: Kötü kolesterol (LDL) seviyelerini yükseltme ve damar tıkanıklığına yol açma riski bulunan doymuş yağlar açısından zengindir.
Zeytinyağı: Kardiyovasküler sistemi koruyucu nitelikteki doymamış yağlar açısından zengindir.
Bununla birlikte, zeytinyağının temel unsurlarından biri olduğu Akdeniz diyetini inceleyen klinik çalışmalarda da majör kardiyovasküler olay riskinde yaklaşık %30'luk bir azalma tespit edildiği belirtildi.
