ABD’de akaryakıt fiyatları, sadece bir hafta içinde tarihinin en sert yükselişlerinden birini yaşıyor. 5 Mart’ta AAA tarafından yayımlanan verilerde "ulusal ortalama 3,25 dolara yükseldi" uyarısı yapılırken, bugün gelen güncel tablo durumun çok daha vahim bir noktaya evrildiğini kanıtlıyor.
ABD'DE BENZİN FİYATLARI YÜZDE 17 ARTTI
SÖZCÜ TV'ye katılan ABD'de yaşayan Gazeteci Atılgan Çetinsoy ülkedeki astronomik benzin zamlarını açıkladı. Benzinin galonunun savaşın başladığı tarihte 2 dolar 49 sentken savaşın 11. gününde 3 dolar 29 sentten satıldığını belirten Çetinsoy, "Bu ABD için ciddi bir yükseliş. İki yıl önce 3 dolar 39 sent iken 2 dolar 20 sentlere kadar indi bu fiyatlar. İki sene boyunca bu kadar sert bir yükselişle karşılamadık. Benzin fiyatları yüzde 17 arttı Amerika genelinde." ifadelerini kullandı.
ABD'DE AKARYAKIT FİYATLARI UÇUŞA GEÇTİ
TRUMP'IN HESABA KATMADIĞI HÜRMÜZ ÇIKMAZI
Analistlere göre Trump’ın Orta Doğu’da (İran ve bölge genelinde) başlattığı askeri operasyonların ve sert söylemlerinin, ABD içindeki ekonomik yansımalarını yeterince hesaplamadığını ortaya koyuyor.
-
Savaşın Bedeli Pompada: Trump, operasyonların "hızlı ve kesin" olacağını iddia etse de, Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatın durma noktasına gelmesi küresel petrol arzını felç etti.
-
Seçmen Tepkisi: "Önce Amerika" sloganıyla hareket eden yönetim, Orta Doğu'daki stratejik kazanımlara odaklanırken, Amerikan halkının en hassas olduğu noktayı; yani galon başına benzin fiyatını göz ardı etti.
-
Yanlış Zamanlama: 5 Mart’taki raporda da belirtildiği üzere, zaten bahar aylarında "yaz karışımı" benzin üretimi nedeniyle fiyatlar doğal olarak artış eğilimindeydi. Trump’ın müdahalesi, bu mevsimsel artışın üzerine "jeopolitik bir benzin" dökerek yangını büyüttü.
MART 2022'DEN SONRAKİ EN BÜYÜK SIÇRAMA
Bugünkü güncel tabloda görülen $3.478 seviyesi, 5 Mart'taki veriden bu yana her gün yaklaşık 4-5 sentlik bir artış yaşandığını gösteriyor.
Bu haftalık sıçramanın şiddetini ancak Rusya-Ukrayna savaşının ilk günlerindeki kaosla kıyaslıyor. Ancak bu kez fark şu ki bu kriz, dış bir etkenden ziyade, ABD yönetiminin bizzat dahil olduğu bir askeri stratejinin sonucu olarak gelişiyor.
Eğer petrol fiyatlarındaki bu dalgalanma durdurulamazsa, "Regular" benzinin çok kısa sürede 4 dolar sınırını zorlaması bekleniyor. Trump yönetiminin, yükselen bu fiyatlar karşısında nasıl bir "acil durum planı" devreye sokacağı ise merak konusu.
PETROLDEKİ FİYAT ARTIŞI KİMİN AVANTAJINA?
Enerji piyasalarında yaşanan dalgalanmalarda en büyük kazancı doğrudan hedef alınmayan petrol üreticileri elde ediyor. Özellikle ABD’de Batı Teksas ve New Mexico gibi bölgelerde faaliyet gösteren petrol şirketleri, fiyatlardaki yükseliş sayesinde beklenmedik düzeyde kâr elde etme potansiyeline sahip.
Uzmanlara göre bu durum ne kadar uzun sürerse üreticilerin kar marjları da o ölçüde artacak. Buna karşılık petrol tüketimine yoğun şekilde bağımlı olan inşaat sektörü, imalat sanayisi ve büyük tarım şirketleri ise artan maliyetlerle karşı karşıya kalıyor.
Petrol ve üretim sürecinde ortaya çıkan yan ürünlerin modern ekonominin pek çok alanında kullanılması nedeniyle fiyat artışlarının geniş bir ekonomik etki yaratması beklenirken, doğal gazın da küresel üretim için kritik bir girdi olması nedeniyle birçok sektörün ilerleyen dönemde benzer maliyet baskılarıyla karşılaşabileceği belirtiliyor.
