ABD Başkanı Donald Trum,p İran'a "10 ila 15 gün içinde bir anlaşmaya varması için maksimum" süre tanıdı, aksi takdirde "kötü şeyler" olacağı konusunda uyardı.
Trump tehditlerini sürdürürken, Orta Doğu'daki Amerikan askeri yığınağı devasa boyutlara ulaştı. Eski Pentagon yetkilileri bu hazırlığın haftalarca sürecek bir hava harekatının öncüsü olduğunu belirtti.
Bu tahkimat son dönemdeki Karayip operasyonlarından çok daha büyük bir kapsama sahip. Strateji uzmanları hazırlığın sadece gözdağı olmadığını, gerçektende bir saldırıya hazırlık yapıldığını vurguladı.
Trump olası bir askeri harekatın "İran için travmatik" olacağını ifade etti. ABD, İran'a saldırmak için gerek tüm hazırlıkları yaptı. Saldırının nasıl gerçekleşeceği konusunda da önemli tahminler yapıldı.
300'DEN FAZLA UÇAK, İRAN'I ÇEVİRDİ
The Financial Times'a konuşan eski ABD savunma yetkilisi Dana Stroul İran etrafındaki yığılmanın Karayipler'deki hazırlıktan kesinlikle daha geniş olduğunu söyledi.
Analist Becca Wasser'a göre ABD harekat için gerekli tüm kilit unsurları bölgeye yerleştirdi. Wasser'a göre bu durum askeri hazırlığın sadece sözden ibaret olmadığını kanıtlıyor.
Erken uyarı ve kontrol uçakları (AWACS) da bu hareketliliğin bir parçasını oluşturuyor. Bu uçakların sadece biri, bir operasyonun tamamının komutasını eline alabiliyor.
ABD hava envanterinde 15 adet olan bu uçaklardan 6 adedi İran'a doğru uçtu. Bu uçaklar, ABD'nin İran etrafına yığdığı F-35A, F-22A, F-15B, F-16 savaş uçakları ve bu uçakların ikmalini inmeden yapacak KC-135R uçan tankerleri gibi 300'den fazla uçağını komuta edecek.
BOMBARDIMAN UÇAKLARI YAKIT İÇİN BİLE İNMEYECEK
Hafta boyunca düzinelerce yakıt ikmali ve nakliye uçağı Atlantik'i geçti. Uçuş verileri son üç günde 39 tanker uçağının Orta Doğu'ya, İran'ın etrafına konuşlandığını gösterdi.
Aynı süre zarfında 29 adet C-17 Globemaster III tipi ağır nakliye uçağı Avrupa'ya intikal etti, buradan Orta Doğu'ya mühimmat sevkiyatları sağlandı.
Bu sevkiyatların bir kısmı Patriot ve THAAD füze savunma sistemlerini işleten 69. Hava Savunma Topçu Tugayı'nın merkezi Fort Hood'dan yapıldı.
Ürdün gibi ABD üslerinin bulunduğu ülkelere hava savunma sistemi sevkiyatı gerçekleştirildi. Bu sistemler hem müttefikleri hem de Amerikan kuvvetlerini füze saldırılarına karşı koruma kapasitesine sahip.
Lojistik hazırlıkların yoğunluğu geniş kapsamlı bir operasyonun altyapısının tamamlandığına gösterdi.
Havada yakıt ikmali kapasitesi operasyon süresini doğrudan etkileyen kritik bir unsur. 39 uçan tanker, bu süreyi ortadan kaldırıyor.
BİR UÇAK GEMİSİ GELDİ, İKİNCİSİ YOLDA
ABD donanması da bölgede en az on iki gemiyle varlık gösteriyor. Filoda bir uçak gemisi ile sekiz muhrip gemis ve mayın tarama gemisine dönüştürülmüş kıyı muharebe gemileri bulunuyor.
USS Abraham Lincoln uçak gemisi ise Umman açıklarında konumlanmış durumda. Her iki gemi de binlerce asker ve düzinelerce savaş uçağı taşıyor.
Takviyeler ise yolda. Dünyanın en büyük uçak gemisi USS Gerald R Ford ve beraberindeki üç muhrip gemi Orta Doğu yolunda ilerliyor.
Bölgeye ek savaş uçakları ile THAAD ve Patriot hava savunma sistemleri de konuşlandırıldı. Trump saldırılar için Diego Garcia'daki ortak üssü kullanabileceğini de belirtti. Ancak İngiltere bu konuda isteksiz olduğu belirtti.
Deniz gücünün önümüzdeki günlerde daha da artması bekleniyor. Gerald R Ford gemisinin varışıyla birlikte saldırı için geri sayımın başlayacağı öngörülüyor.
KADEMELİ SALDIRILAR OLACAK
Wall Street Journal (WSJ) gazetesi, ABD'nin İran'a olası saldırılarını önce daha sınırlı kapsamda başlatacağını ve Tahran yönetimi nükleer programı konusunda anlaşmaya varana kadar saldırıların şiddetini kademeli olarak artıracağını iddia etti.
WSJ'nin haberine göre, ABD yönetimi, Tahran'ı nükleer programı konusunda anlaşmaya zorlamak için saldırı seçeneklerini değerlendirmeye devam ediyor.
Gazeteye konuşan kaynaklar, yetki verilmesi halinde birkaç gün içinde düzenlenebilecek ilk saldırıda birkaç askeri noktanın veya hükümet tesisinin hedef alınacağını söyledi.
İsimleri açıklanmayan kaynaklar, Tahran'ın bu ilk saldırının ardından Washington'ın taleplerini yerine getirmemesi halinde operasyonun kapsamının aşamalı olarak genişletileceğini belirtti.
ABD'li yetkililer ise son dönemdeki görüşmelerin büyük ölçekli saldırı planlarına daha çok odaklandığını ancak nihai kararın henüz alınmadığını ifade etti.
TRUMP BÖLGEYE 3 MİLYAR DOLAR DİZDİ
Uzman Dana Stroul, yanlış hesaplama riskinin son derece yüksek olduğunu vurguladı. Devasa askeri yığınak yüksek maliyetler nedeniyle süresiz olarak sürdürülemez.
Benzer bir hazırlığın maliyeti aylar içinde 3 milyar dolara yaklaşmıştı. Wasser, "bu kadar büyük bir yatırımın ya bir saldırıyla sonuçlanacağını ya da tarihin en pahalı blöfü olacağını" söyledi.
Ayrıca Pasifik bölgesindeki boşluğu doldurmak için Abraham Lincoln'ün geri dönmesi yönünde baskı artıyor. Gerald R Ford gemisinin de kısıtlı bir görev süresi bulunuyor.
Cenevre'de yapılan dolaylı görüşmelerde nükleer program konusunda bazı ilerlemeler kaydedildi. Ancak taraflar temel konularda hala birbirinden çok uzak görünüyor.
İRAN HAZIRLIKLARI HIZLANDIRDI
Trump'ın bu kadar büyük bir askeri yatırımın ardından masadaki teklifleri yeterli bulması ise olası değil. İran'da ise 2025 yılındaki saldırılardan daha büyük bir operasyon korkusu hakim.
İran ise saldırı ihtimaline karşı önlemler almaya başladı. Nükleer tesisler ve füze fırlatma üsleri beton ve toprakla güçlendirildi.
Parchin askeri kompleksi ile Natanz ve İsfahan nükleer tesislerinde güçlendirme çalışmaları sürüyor.Uydu görüntüleri saldırılardan hasar gören binaların yeniden inşa edildiğini gösteriyor.
Bu esnada İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı'nda gövde gösterisi yaparak bir tatbikat gerçekleştirdi. İran, tatbikat esnasında gemileri füzelerle vurdu.
Rusya ile yapılan ortak deniz tatbikatı da gerçekleştirildi. Tatbikattan fotoğraflar medya üzerinden kamuoyuna sunuldu.
Tahran, son yılların en büyük ABD operasyonuna karşı hazırlıklarını sürdürüyor. Ancak karşı karşıya kaldıkları güce karşı savunma kapasiteleri, şüphe uyandırıyor.
