İran ve komşu ülkelerinin hava sahası üzerinde yeni yılın en sıcak saatleri yaşandı. İran etrafındaki ABD hava üsleri boşaltıldı, İsrail'de sığınaklar açıldı, ABD tankerleri aynı anda havalandı.
Aniden, ABD Başkanı Donald Trump'ın bir açıklamasıyla Reuters'ın "24 saat içinde gerçekleşebileceğini" söylediği ABD'nin İran saldırısı başlamadan bitti.
ABD Başkanı Trump, "İran'da ölümler durdu. İdam olmayacak. İyi duyumlar alıyoruz" diyerek İran'a yapılacak bir saldırının tüm emarelerine rağmen aniden fikirleri değiştirdi.
Bir gazetecinin "İran'a askere müdahale masadan kalktı mı?" sorusuna ise" iyi duyumlar aldık. İzleyip göreceğiz" cevabını verdi.
İran'ın kapanan hava sahası, saatler sonra açıldı. Havayolu şirketleri halen İran hava sahasını kullanmaktan kaçınsa da, bölgede sakinlik hakim.
Bu açıklamalar üzerine dünya ne yapacağını şaşırdı. The Wall Street Journal muhabirinin aktardığına göre "büyük bir kafa karışıklığı hakim, kıdemli diplomatlar İran'da ne olacağını bilmiyor" açıklamasını yaptı.
Bu şaşkınlık, tüm bölgede yayıldı. Olması kesin görülen saldırı aniden rafa kaldırıldıktan sonra herkesin aklında aynı soru oluştu: Saldırı neden gerçekleşmedi?
UÇAKLARI VENEZUELA'DA UNUTTU
The Wall Street Journal'ın haberine göre ABD'nin İran'a operasyon yapmaya yetecek varlığı yoktu. Venezuela'da gerçekleşen yıldırım operasyonun İran'da gerçekleşmesi bu sebeple mümkün değildi.
Venezuela'da konuşlanan ABD askeri varlığı, İran'a hem saldırıyı hem de gelecek karşı saldırıya karşı savunmayı aynı anda yürütecek güce sahip değil.
Uçak gemisi ve jet uçakları, helikopterler ve elektronik sinyal bozucu uçaklar dahil olmak üzere Venezuela'da konuşlanan unsurlar İran sahasında olmadan risk fazla büyüktü.
ABD deniz kuvvetleri Amirali Daryl Caudle, “Donanma, dünyanın herhangi bir yerinde operasyon yapmaya ve kendilerinden istenenleri yerine getirmeye hazır olsa da... sonuçta bu bir risk meselesi” dedi.
Caudle Çarşamba günü gazetecilere yaptığı açıklamada, “Bu, göreve yönelik bir risk ve kuvvetlere yönelik bir risk olabilir ve birleşik komutanlar ihtiyaç duydukları kuvvetlere sahip değilse, kesinlikle hedeflere yönelik bir risk olabilir” dedi.
ABD ordusunun emir verildiği takdirde saldırının gerçekleştireceğinin altını çizdi. Ancak operasyonun teşkil ettiği riskler, Trump'ın tereddüt etmesine neden olan sebeplerden.
İRAN'IN KOMŞULARI, OPERASYON İSTEMEDİ
İran'a olan saldırının rafa kaldırılmasının tek nedeni askeri riskler değil. Bölgedeki büyük ülkeler de ABD'nin İran'a bir saldırı düzenlemesini istemedi.
The New York Times'ın haberine göre Ümman, Katar ve Suudi Arabistan İran'da bir rejim değişikliğinin olası bir göç dalgası başlatarak dev bir krize yol açabileceği konusunda ABD'yi uyardı.
Bununla birlikte Suudi Arabistan, İran'a olası bir saldırıda hava sahasının kullanılmasına izin verilmeyeceğini açıkladı.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın da gerilimin doruğa çıktığı saatlerde İranlı mevkidaşıyla görüşmesi dikkat çekti. Fidan, daha önce "İran'la anlaşma yapılmasını desteklediğini" belirtmişti.
Türkiye dahil olmak üzere ABD üslerinin bulunduğu ülkelerin de ABD saldırısı halinde İran tarafından hedef ilan edilmesi bu endişeleri güçlendirdi.
PROTESTOLAR BİTTİ, BOMBALAR DÜŞMEDİ
Trump için yeterince riskli bir hale gelen operasyon, son olarak İran hükümetinin protestoları kontrol altına aldığını duyurmasıyla daha da olasılık dışı bir hale geldi.
Trump, protestoların sembolü haline gelen eski İran prensi Rıza Pehlavi için "iyi bir adam, ancak yeterince fazla destek sahibi olduğunu düşünmüyorum" değerlendirmesinde bulundu.
ABD'nin dikkatle izlenen, tüm dünyayı geren operasyonu bu şekilde başlamadan rafa kaldırıldı. Ancak uzman, bunun bir aldatmaca olabileceğinin de altını çiziyor.
İsrailli ve İranlı bazı uzmanlar, bunun İran'ı hazırlıksız yakalamak için bir kandırmaca olduğunu ve saldırının gelecek haftalarda gerçekleşebileceğini iddia etti.
Trump bu iddiayı yalanlayan bir açıklama yapmamaya özellikle dikkat etti. ABD Başkanı, Reuters'a verdiği demeçte, "İran rejiminin düşüp düşmeyeceği bir yana, ilginç bir dönem olacak" değerlendirmesinde bulundu.
