Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın, İran savaşı kaynaklı artan küresel oynaklığa karşı Türk lirasını korumak amacıyla yeni bir adım hazırlığında olduğu iddia edildi. Konuya yakın kaynaklar, Londra piyasasında altın-döviz takas işlemleri yapılmasının planlandığını belirtirken, Merkez Bankası yetkililerinden konuya ilişkin herhangi bir açıklama gelmedi.
ALTIN-DÖVİZ TAKASI GÜNDEMDE
Türkiye’nin son yıllarda dolar varlıklarını azaltmak amacıyla altın alımlarını hızlandırdığı bilinirken, Mart ayı başı itibarıyla altın rezervlerinin 135 milyar dolar seviyesine ulaştığı ifade ediliyor.
KONTROLLÜ KUR POLİTİKASI VE REZERV VURGUSU
Para ve Altın Piyasaları Uzmanı Mehmet Ali Yıldırımtürk, Merkez Bankası’nın bir süredir dövizde kontrollü kur uygulamasını sürdürdüğünü belirtti. Bu kapsamda zaman zaman piyasadan döviz alımı ya da satımı yapıldığını ifade eden Yıldırımtürk, fiyat istikrarını koruma amacıyla bu tür müdahalelerin bilinen bir politika olduğunu dile getirdi.
Yıldırımtürk, rezervlerin güçlü tutulmasının, ekonomide karşılaşılabilecek iç ve dış şoklara karşı hazırlıklı olunması açısından önem taşıdığını vurguladı. Bu doğrultuda Merkez Bankası’nın rezerv biriktirme yönünde adımlar attığının görüldüğünü söyledi.
ALTIN REZERVLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Daha önce düşük fiyat seviyelerinden alınan altınların mevcut koşullarda değerlendirilmesinin, döviz rezervlerini güçlendirmek açısından bir araç olarak kullanılabileceğini ifade eden Yıldırımtürk, bu durumun rezerv yönetimi çerçevesinde ele alınması gerektiğini belirtti.
PETROL FİYATLARI VE JEOPOLİTİK RİSKLER
İran, ABD ve İsrail arasında yaşanan gelişmelere de değinen Yıldırımtürk, söz konusu gerilimin Hürmüz Boğazı üzerinden petrol taşımacılığını zorlaştırabileceğini ifade etti. Bu durumun petrol fiyatlarında yükselişe neden olabileceğini belirtti.
Petrol fiyatlarındaki artışın, Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkelerde enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabileceği kaydedildi.
FAİZ VE ALTIN İLİŞKİSİ
Yıldırımtürk, petrol fiyatlarına bağlı olarak artabilecek enflasyonun, merkez bankalarını faiz artırımlarına yönlendirebileceğini belirtti. Olası faiz artışlarının ise altın fiyatları üzerinde baskı oluşturabileceğini ifade etti.
Bu durumun altın fiyatlarındaki yükselişi sınırlayabileceği ya da daha uzun bir zaman dilimine yayabileceği dile getirildi.
REZERV STRATEJİSİNE İŞARET EDİYOR
Yıldırımtürk, tüm bu gelişmeler çerçevesinde Merkez Bankası’nın altın karşılığı döviz temin etme yoluna gitmiş olabileceğini ifade etti. Söz konusu adımın temelinde rezervleri artırma ve güçlendirme amacının bulunduğunu belirtti.
EKONOMİST ERYILMAZ: SWAP İŞLEMİ ALTIN SATIŞI DEĞİL
Ekonomist Filiz Eryılmaz, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) İngiltere Merkez Bankası nezdinde bulunan yaklaşık 30 milyar dolarlık altın rezervine ilişkin swap adımını değerlendirdi. Eryılmaz, söz konusu işlemin altın satışı değil, rezerv yönetimi kapsamında döviz likiditesi sağlama hamlesi olduğunu vurguladı.
Küresel piyasalarda fiyatlamaların savaş kaynaklı haber akışına duyarlı olduğuna dikkat çeken Eryılmaz, yalnızca altın değil tüm varlık fiyatlarının bu süreçte jeopolitik gelişmelere göre şekillendiğini söyledi. Bu noktada ana belirleyicinin petrol fiyatları olduğunu ifade eden Eryılmaz, “Önce petrol fiyatları hareket ediyor, ardından diğer varlıklar bu harekete göre pozisyon alıyor” dedi.
ALTIN VE GÜMÜŞ PETROLLE NEGATİF KORELASYONDA
Petrol fiyatlarında bu sabah yüzde 1,5 ila 2 bandında artış olduğunu aktaran Eryılmaz, buna karşın altın ve gümüşte önce yatay, ardından sınırlı negatif bir seyir izlendiğini belirtti. Eryılmaz, her iki değerli metalin petrol ile negatif korelasyon içinde hareket ettiğini kaydetti.
Jeopolitik gelişmelerin fiyatlamalarda dalgalanmaya yol açtığını dile getiren Eryılmaz, İran’a yönelik ateşkes görüşmelerine ilişkin haber akışının piyasaları gün içinde yönlendirdiğini söyledi. “İran’ın 15 maddelik ateşkes teklifini tamamen reddetmemesi gün içinde olumlu fiyatlandı. Akşam saatlerinde gelen ‘kabul edilmedi’ haberine rağmen, piyasalar sürecin tamamen kapanmadığını düşünerek bunu da kısmen pozitif okuyor” diye konuştu.
SAVAŞIN UZAMASI BEKLENTİSİ HALA VAR
Piyasalarda güçlü bir risk iştahı olmadığını, daha çok nötre yakın bir görünümün hakim olduğunu belirten Eryılmaz, “Bir yandan görüşmeler sürüyor, diğer yandan ‘süreç uzayabilir’ beklentisi var. Bu da piyasada temkinli bir duruş yaratıyor” ifadelerini kullandı.
Altın arzına ilişkin tartışmalara da değinen Eryılmaz, makro düzeyde bir arz sorunu bulunmadığını, ancak Türkiye’nin yüksek ithalat nedeniyle dönemsel sıkışıklık yaşayabildiğini söyledi. Fiyatların belirli seviyelere gerilemesinin özellikle yurt içinde alım fırsatı olarak değerlendirildiğini belirten Eryılmaz, “4500 doların altına sarkmasıyla talep arttı” dedi.
DOLAR/TL KURU NE OLUR?
TCMB’nin rezerv yönetiminde farklı araçları devreye alabileceğine işaret eden Eryılmaz, savaşın uzamasının rezervler üzerinde baskı yarattığını ve kur tarafında da hassasiyet oluşturduğunu dile getirdi. Ancak kısa vadede dolar/TL’de sert bir sıçrama beklemediğini belirten Eryılmaz, Merkez Bankası’nın gerektiğinde faiz artırımıyla kur üzerindeki baskıyı yönetebileceğini söyledi.
Altın rezervine yönelik swap hamlesinin bu çerçevede değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Eryılmaz, “Bu bir altın satışı değil. Londra’da altın swapı yaparak döviz sağlama girişimi. Yani altını elden çıkarmadan likidite yaratılıyor” dedi.
Söz konusu adımın piyasada yanlış yorumlandığını belirten Eryılmaz, “Bu durum ‘Merkez Bankası altın mı satacak’ endişesine yol açtı. Ancak burada satış değil, teknik bir swap işlemi söz konusu. Vatandaşların döviz tarafında ekstra bir hareket beklemesin” değerlendirmesinde bulundu.
Merkez Bankası’nın altın rezervlerini kullanarak döviz likiditesi sağlama yönündeki olası adımı, küresel risklerin arttığı bir dönemde rezerv yönetimine yönelik bir hamle olarak değerlendirilirken, konuya ilişkin resmi bir açıklama yapılmış değil. Piyasalar, atılacak adımların kapsamı ve etkilerine ilişkin gelişmeleri yakından takip ediyor.
