Birçok mutfağın vazgeçilmezi Adi Fasulye (Phaseolus vulgaris), Melek Borusu ve Noel Gülü gibi bilinen zehirli bitkileri geride bırakarak "2026 Yılının Zehirli Bitkisi" unvanını kazandı.
Yaklaşık 200 gün süren ve rekor katılımla gerçekleşen oylamada, fasulye oyların %30'unu alarak birinci oldu. Bu seçimin temel amacı, "aşina olduğumuz" gıdaların yanlış hazırlandığında taşıdığı gizli risklere karşı farkındalık yaratmak.
FAZİN (PHASIN) NEDİR?
Fasulyenin sağlıklı imajının ardında, "Fazin" adı verilen doğal bir toksin bulunur. Bir lektin türü olan bu protein, bitkinin kendini zararlılara karşı koruma mekanizmasıdır.
Çiğ veya az pişmiş tüketildiğinde, kırmızı kan hücrelerinin (eritrositlerin) topaklanmasına neden olur. Yenildiğinde mide bulantısı, şiddetli kusma ve bağırsak sorunlarına neden olur.
Fasulye, bu yarışta aslında çok daha "ünlü" zehirli bitkilerle yarıştı:
Melek Borusu (Angel's Trumpet): Halüsinatif etkileri ve yüksek toksisitesiyle bilinir.
Noel Gülü: Kalp atışlarını etkileyen glikozitler içerir.
Ancak jüri ve halk, günlük hayatta sıkça karşılaşılan ve hafife alınan bir riski (fasulye) vurgulamayı tercih etti.
ISI HAYAT KURTARIYOR
Panik yapmaya gerek yok; fasulye hala değerli bir besin kaynağıdır, tek şart doğru pişirilmesidir.
Fazin, yüksek sıcaklığa dayanıksızdır. Fasulyeler (Yeşil fasulye, Barbunya, Pinto veya Kuru fasulye fark etmeksizin) en az 10 ila 15 dakika boyunca kaynama noktasında pişirilmelidir. Bu işlem toksini parçalar ve sebzeyi güvenli hale getirir.
Sadece fasulyeler değil, nohut gibi diğer baklagiller de asla çiğ tüketilmemelidir.
BİLİNÇLENDİRME KAMPANYASI
Botanik Bahçesi, bu seçimi kafa karışıklığı yaratmak için değil, bilgi eksikliğini gidermek için yaptıklarını vurguluyor.
2026 yazı için planlanan özel sergide, baklagillerin çeşitliliği ve güvenli hazırlama yöntemleri anlatılacak.
Hatırlatmak gerekirse; 2025 yılında bu unvanı, kabuğu zehirli bileşikler içeren ancak meyvesi (kuruyemişi) güvenle tüketilen Kaju Ağacı kazanmıştı. Kampanya, "2027 Yılının Zehirli Bitkisi" adaylarını şimdiden bekliyor.
