Yargıtay, hem eşinden hem de babasından ölüm aylığı almak isteyen hak sahipleriyle ilgili emsal niteliğinde bir karara imza attı. Verilen hükümle birlikte, aynı anda iki ayrı ölüm aylığı bağlanamayacağı netleşti. Karar, özellikle dul ve yetim aylığı konusunda başvuru yapmayı planlayan binlerce kişiyi yakından ilgilendiriyor.
Dava SGK Başvurusuyla Başladı
Süreç, SSK’dan dul aylığı alan bir kadının, Bağ-Kur emeklisi babasının vefatı sonrası ikinci bir maaş talebiyle SGK’ya başvurmasıyla başladı. SGK’nın talebi reddetmesi üzerine konu yargıya taşındı.
Yerel mahkeme davayı reddetti. Ancak İstinaf Mahkemesi, babanın 2008 yılı öncesinde vefat etmiş olmasını gerekçe göstererek davacı lehine karar verdi ve çift maaş bağlanması gerektiğini savundu.
SGK’nın temyiz başvurusu üzerine dosya Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun önüne geldi ve nihai karar burada verildi.
“Hak Sahipliği Tarihi Esas Alınır”
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, kararında kritik bir ilkeye dikkat çekti: Sigortalıya ilişkin şartlar sigortalının ölüm tarihinde; hak sahibine ilişkin şartlar ise hak sahipliği sıfatının kazanıldığı tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre değerlendirilmelidir.
Bu çerçevede, davacı kadının babası hayatını kaybettiğinde evli olduğu ve bu nedenle yetim aylığı alma hakkı bulunmadığı belirtildi. Söz konusu hak, ancak eşinin 1 Ekim 2008 tarihinden sonra vefat etmesiyle, yani dul kalmasıyla doğdu.
Dolayısıyla, 1 Ekim 2008’de yürürlüğe giren ve çift maaş uygulamasını engelleyen 5510 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerektiğine hükmedildi.
Yalnızca Yüksek Olan Aylık Tercih Edilebilecek
Kararda, eşin 1 Ekim 2008 sonrasında vefat etmiş olması nedeniyle, babadan kaynaklı hak sahipliği sıfatının da bu tarihte kazanıldığına dikkat çekildi. Bu durumda hem eşten hem babadan ayrı ayrı ölüm aylığı bağlanmasının mümkün olmadığı vurgulandı.
Mevzuata göre, bu şartları taşıyan kişiler yalnızca yüksek olan aylığı seçebiliyor. Böylece, aynı anda iki ölüm aylığı alınamayacağı Yargıtay kararıyla kesinleşmiş oldu.
Uzman Yorumu: “Hak Eski Tarihe Dayansa da Yeni Kanun Geçerli”
SGK Eski Başmüfettişi İsa Karakaş da kararı değerlendirdi. Türkiye Gazetesi’ndeki köşesinde yazan Karakaş, kararın sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliği açısından önemli olduğuna işaret etti.
Karakaş, “Eskiden babam vefat etmişti, hakkım saklıdır düşüncesi her durumda geçerli değil. İkinci maaş için gerekli olan dul kalma veya işten ayrılma gibi şartların gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan kanun, alınacak aylığı belirler” ifadelerini kullandı.
