Belce Örü Erçin
Ekonomik krizin acı yüzü kendini işsizlik verilerinde gösteriyor. İşsizlik oranları tarihi yüksek seviyelere çıkarken, gençler iş bulamıyor ya da güvencesiz işlere razı oluyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ise bu vahim tablodan daha uzak bir noktadan Türkiye’ye bakıyor.
TÜİK’in 2026 yılı birinci çeyrek verilerine göre mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 8.2 oldu. İşsizlik oranı erkeklerde yüzde 6.8, kadınlarda ise yüzde 11.1 olarak hesaplandı. Atıl işgücü oranı ise 0.6 puanlık artışla yüzde 30.4’e yükseldi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın ise bu olumsuz tabloyla övünmesi dikkat çekti. DİSK/Genel-İş Araştırma Dairesi’nin hazırladığı “Türkiye’de Genç İstihdamı Raporu”na göre 10 gençten 6’sı istihdama dahil olamıyor.
GENÇ KADIN İŞSİZLİĞİ %50.8
Resmi genç işsizlik verisi yüzde 15.2 iken, geniş tanımlı genç işsizliği oranı ise yüzde 38.3’e ulaşmış durumda. Türkiye’deki gençlerin işsizlik sorunu, güvencesiz çalışma koşulları, yoksulluk ve sendikalaşmanın incelendiği rapora göre kayıt dışı istihdam dahil edildiğinde genç işçilerin yalnızca yüzde 3.8’i sendika üyesi. Türkiye’de Genç İstihdamı Raporu’na göre her yıl artan mezun sayısıyla birlikte yükseköğretim mezunu yaklaşık her 4 gençten biri işsiz. Üniversite mezunu gençlerde işsizlik oranı ise yüzde 23.5 seviyesinde. 15-24 yaş grubunda 2 milyon 684 bin genç ne eğitimde ne de istihdamda (NEET) bulunuyor. NEET oranı Avrupa Birliği üyesi ülkelerde ortalaması yüzde 9 iken Türkiye’de bu oran yüzde 20’nin üzerinde seyrediyor.
DİSK-AR’ın hazırladığı rapor ise kayıtlı ve tam zamanlı istihdam oranının yüzde 33.4’te kaldığını, geniş tanımlı kadın işsizliğinin yüzde 39.6’ya, genç kadınlarda işsizlik oranının ise yüzde 50.8’e yükseldiğini gösteriyor.
İstihdama katılım %40.3 seviyesinde
Genel istihdam oranı yüzde 48 seviyesindeyken, Genel-İş Araştırma Dairesi’nin çalışması Türkiye’de 15-24 yaş aralığındaki genç nüfusun yalnızca yüzde 40.3’ünün istihdamda olduğunu belirtiyor. Cinsiyete göre bakıldığında ise genç erkeklerde istihdam oranı yüzde 53’ken bu oran kadınlarda yalnızca yüzde 26.7 seviyesinde. Bakım emeğinin kadınların üzerine yüklenmesi, eğitimden istihdama geçişte yaşanan ayrımcılık, güvenceli iş olanaklarının yetersizliği ve toplumsal cinsiyet eşitsizliği genç kadınların istihdama katılımını doğrudan etkiliyor.
