ABD Başkanı Donald Trump'ın, savunma harcamaları hedeflerini tutturamayan müttefiklerin karar alma yetkilerini ellerinden almayı planladığı iddia ediliyor.
ABD Başkanı Donald Trump, NATO içinde 'bedavacı' olarak nitelendirdiği ve savunma harcamalarını Gayrisafi Yurt İçi Hasıla'nın (GSYH) yüzde 5'ine çıkarmayan üye ülkelerin ittifak içindeki oy haklarını askıya almayı hedefleyen radikal bir plan üzerinde çalışıyor.
The Telegraph gazetesine sızan bilgilere göre bu kısıtlama, ittifakın kalbi sayılan ve "birimize yapılan saldırı hepimize yapılmıştır" ilkesini barındıran 5. Madde kararlarını da kapsayabilir.
'ÖDEME YOKSA KARAR DA YOK'
Geçtiğimiz yıl Lahey'de düzenlenen zirvede Trump'ın baskısıyla NATO üyeleri, 2035 yılına kadar savunma bütçelerini kademeli olarak GSYH'nin yüzde 5'ine (Yüzde 3,5'i doğrudan savunma, yüzde 1,5'i geniş güvenlik önlemleri) çıkarmayı kabul etmişti.
The Telegraph'a konuşan üst düzey bir ABD'li yetkili:
"Avrupalı müttefiklere duyulan hayal kırıklığı kesinlikle gerçek. Yüzde 5'ten az katkıda bulunan hiçbir ülkenin NATO'daki gelecekteki kararlarda oy kullanma hakkı olmamalıdır."dedi.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, mevcut yüzde 2'lik asgari hedefin tüm üyelerce sağlandığını belirtse de; müttefikler, önümüzdeki temmuz ayında Ankara'da yapılacak NATO Zirvesi'nde bu yeni yüzde 5'lik hedefe nasıl ulaşacaklarına dair net planlar sunmak zorunda kalacak.
AVRUPA'DAN VETO BEKLENTİSİ
Trump'ın bu radikal planının Brüksel'deki merkez karargaha henüz resmen sunulmadığı belirtiliyor. NATO kararları oybirliği gerektirdiğinden, Avrupalı müttefiklerin oylarını ellerinden alacak böyle bir değişikliği veto etmelerine kesin gözüyle bakılıyor.
İttifak içindeki asıl çatlak ise Ortadoğu'dan kaynaklanıyor. Avrupa devletlerinin, Hürmüz Boğazı'nın açılması ve İran'la yaşanan gerilimde bölgeye savaş gemisi göndermeyi reddetmesi Washington'da büyük öfke yarattı.
Kaynaklar, Trump'ın bu "desteksizlik" nedeniyle misilleme olarak ABD birliklerini Almanya'dan çekmeyi dahi değerlendirdiğini bildiriyor. Beyaz Saray Genelkurmay Başkanı'nın bir kabine toplantısında Avrupa'ya yönelik "Bu bir sınavdı. Bunu yapmazsanız sizi hatırlayacağız. Sözlerimi unutmayın" şeklindeki ifadeleri gerilimin boyutunu gözler önüne seriyor.
UKRAYNA FONLARI ABD STOKLARINA AKTARILIYOR
Washington'ın Avrupa'ya yönelik tepkisi sadece söylemde kalmıyor, sahaya da yansıyor. ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) perşembe günü Kongre'ye sunduğu bildirimde; Ukrayna'ya silah tedarikini finanse eden NATO destekli bir programdan yaklaşık 750 milyon doları çekerek kendi ulusal askeri stoklarını yenilemek için kullanacağını açıkladı.
Yüzde 5'lik hedefe ulaşma konusunda Avrupa şimdiden ikiye bölünmüş durumda. Polonya ve Baltık ülkeleri gibi Rusya sınırındaki devletler, şimdiden sadece doğrudan savunma kaleminde yüzde 3,5 barajına ulaşmış durumda.
