2024 yılında Polonya’nın kuzeyindeki Frombork Katedrali'nin bahçesinde araştırma yapan amatör bir arkeoloji grubu, yer altı radarlarıyla üç tünelli gizli bir oda keşfetti. Bu karanlık tünellerin sonunda buldukları şey ise tüm dünyayı heyecanlandırdı: Tam 500 yaşında, tıpkı Nicolaus Copernicus’un portrelerinde elinde tuttuğu gibi bir pergel.
Bahçedeki Gizli Tüneller
"Warminska Grupa Eksploracyjna" adlı keşif grubu, Katedral bahçesinin derinliklerinde gerçekleştirdikleri bu keşfin, Kopernik'in çalışma yöntemlerini anlamak için yepyeni kapılar açtığını belirtiyor. Bulunan pergel, o dönemde gök cisimlerinin mesafelerini ölçmek ve geometrik hesaplamalar yapmak için kullanılan en temel araçlardan biriydi.
Bağlantı Ne Kadar Güçlü?
Her ne kadar pergelin üzerinde "Nicolaus Copernicus’a aittir" yazmasa da, bilim insanlarını heyecanlandıran çok güçlü bir neden var. Kopernik, 1510 yılından 1543’teki ölümüne kadar hayatının büyük bir kısmını tam da bu katedralde, yani Frombork’ta geçirdi. Hatta meşhur güneş merkezli teorisini geliştirdiği ve son nefesini verdiği yer burasıydı.
Kafatasıyla Aynı Bölgede Bulundu
Bu pergelin Kopernik’e ait olma ihtimalini güçlendiren en çarpıcı detay ise bulunduğu konum. Pergel, ünlü gökbilimcinin 2005 yılında keşfedilen mezarının ve kafatasının hemen yakınında ortaya çıkarıldı. Uzmanlar, bu mütevazı aracın, Dünya'nın evrenin merkezi olmadığını kanıtlayan o devasa hesaplamalarda kullanılmış olabileceğine inanıyor.
Bilimi Değiştiren "Sıradan" Bir Alet
Kopernik’in "De revolutionibus orbium coelestium" adlı eseriyle başlattığı devrim, bugün modern astronominin temeli kabul ediliyor. O günün şartlarında Kilise tarafından yasaklanan ve "tehlikeli" bulunan bu fikirlerin, 500 yıl boyunca yerin altında saklı kalan bu küçük pergel yardımıyla kağıda dökülmüş olması ihtimali bile tarihçileri büyülemeye yetiyor.
