ABD-İsrail koalisyonunun İran'a karşı açtığı savaş sırasında yaşanan jet yakıtı kıtlığının Avrupa genelindeki havayolu şirketlerinin fiyatlarını arşa çıkarması bekleniyordu.
Ancak hava yolu şirketleri, uçak biletlerine yaklaşmayan yolcuların önüne geçmek için şaşırtıcı bir şekilde yaz uçuşları için fiyatlarını hızla düşürmeye başladı.
Bu kararın arkasında jet yakıtı kıtlığı endişesiyle yavaşlayan rezervasyonlar oldu. Tüketiciler tatil planlarının aksamasından korktukları için beklemeyi tercih ediyor.
Hal böyle olunca sürümden kazanmayı tercih eden havayolu şirketleri bilet başına olan karlarından kısarak biletleri ucuzlatma stratejisine yöneldi.
Sektör temsilcileri bu durumu belirsizliğin hakim olduğu zorlu bir süreçte kesin çözüm olmayan bir hamle olarak niteledi.
Türk Hava Yolları Yönetim Kurulu Başkanı Murat Şeker yatırımcılara yaptığı açıklamada durumu “Pandemi döneminde gördüğümüze benzer bir dönemden geçiyoruz. Uzun vadeli planlar için görünürlük hala çok kısıtlı durumda” sözleriyle açıkladı.
İNDİRİM YARIŞI BAŞLADI
Nisan ayı başındaki yakıt kıtlığı uyarılarından bu yana popüler rotalarda bilet fiyatları geriliyor. Yapılan analizlere göre Akdeniz'e yönelik en popüler 50 uçuş rotasının 27'sinde Temmuz ayı fiyatlarında dev indirimler yapıldı.
Londra Heathrow'dan Nice'e veya Manchester'dan Palma'ya giden rotalarda yüzde 10'u aşan indirimler görüldü.
Milano ile Madrid arasındaki uçuşlarda ise fiyat düşüşü yüzde 44'e kadar ulaştı. Fiyatların arttığı rotalarda ise değişimler çok daha sınırlı kaldı.
Havayolları boş koltukları doldurmak için agresif indirimler yapmak zorunda kalıyor. Barclays analisti Andrew Lobbenberg durumu bir "güven oyunu" olarak nitelendirdi.
Lobbenberg Avrupalı yolcuların kararsız kaldığını ve şirketleri düşük fiyatlarla yolcuları teşvik etmeye çalıştığını vurguladı.
Kriz dönemlerinde seyahat alışkanlıkları hızla değişiyor. Ipsos verilerine göre İngiltere'deki tüketicilerin beşte biri tatilini yurt dışından yurt içine kaydırdı.
Türkiye'de ise TÜİK verilerine göre yurt dışını ziyaret eden Türk vatandaşı sayısı bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 13,1 oranında artış göstererek 2 milyon 936 bin 279 kişi oldu. Yurt dışına çıkan vatandaşların kişi başı ortalama harcaması ise 758 dolar olarak gerçekleşti.
Bu farkın sebebi olarak Türkiye'nin uluslararası yakıt ikmal hatlarına olan yakınlığı ve savaştaki tarafsız tutumu gösterildi.
Trivago yöneticisi Johannes Thomas insanların kriz anlarında kendi ülkelerinde kalmayı tercih ettiği yorumunu yaptı.
CEO'LAR ENDİŞELİ
Bu süreçte havayolu kapasitelerinden dünya genelinde 2 milyon koltuk çıkarıldı. Bazı şirketler karlarını korumak için bazıları ise düşen talep nedeniyle uçuş sayılarını azalttı.
Wizz Air CEO'su József Varadi belirsizliğin talebi vurduğunu ifade ederek “Kısa vadede bir belirsizlik unsuru var. İnsanlar 'işimi kaybeder miyim veya arabamın deposunu doldurabilir miyim' diye düşünüyor. Bu tereddüt fiyatları aşağı çekiyor ama yolcular risk alıp şimdi rezervasyon yapmalı çünkü yazın her şey bugün olduğundan çok daha pahalı olabilir" açıklamasını yaptı.
Havayolu şirketleri güven tazelemek adına çeşitli vaatlerde bulunuyor. EasyJet mevcut paket turlar için yakıt ek ücreti almayacağını duyurdu.
Şirketin CEO'su Kenton Jarvis tüketicilerin hakkını korumak istediklerini belirterek “Küresel olayların yolcu güvenini etkilediğinin farkındayız ancak herkesin uçuşlarını ve tatilini güvenle planlama hakkı olduğuna inanıyoruz. Rezervasyon süreleri kısaldı ama seyahat ayında güçlü bir talep görüyoruz" dedi.
British Airways de ödeme sonrası bilet fiyatlarında artış yapılmayacağına dair bir söz verdi. Bu hamleler seyahat etmekten çekinen kitleyi ikna etmeyi amaçlıyor.
Düşük maliyetli taşıyıcılar yakıt maliyetlerinin kârlılığı etkileyebileceği konusunda uyarılar yapsa da doluluk oranlarını artırmak için indirimleri sürdürüyor.
Bu esnada yakıt kıtlığı sebebiyle yaz döneminde uçuşların yüzde 5 ile 15 arasında iptal edilebileceği tahmin ediliyor.
Ancak analistler gökyüzünün tamamen boş kalmayacağını ve çoğu uçuşun gerçekleşeceğini öngörüyor.
Boğazın durumuna bağlı olarak iptal edilen uçuşlardaki yolcuların diğer seferlere kaydırılması ve kalan koltuk fiyatlarının hızla yükselmesi bekleniyor.
