Sözcü Plus Giriş

Erdoğan SÜZER

Cumhurbaşkanı'nın, faiz indirimi konusundaki ısrarcı tutumu, gelişmekte olan ülkeler arasında TL'nin en çok değer kaybeden para olmasına neden oldu
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın faizi indirmedikleri için Başbakan Yardımcısı Ali Babacan ile Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı'ya yönelik sert eleştiri ve “vatan hainliği” suçlamaları dolardaki yükselişte Türkiye'yi lider ülke yaptı. Erdoğan'ın elştirilerinin dozu arttıkça TL'nin erime hızı artıyor.

EN SERT TARTIŞMA DÖNEMİ

ABD para birimi doların, yerel para birimleri karşısındaki değişim düzeyi Türkiye'yi olumsuz yönde ayrıştırıyor. Türkiye, yılın başından bu yana parası dolar karşısında en fazla değer kaybeden gelişmekte olan ülkeler arasında ikinci oldu. 1 Ocak-4 Mart tarihleri arasında geçen yaklaşık 2 aylık dönemde, Türkiye'de faiz tartışmalarının en üst seviyede ve sert yaşandığı dönem oldu. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın, Erdem Başçı'yı “Faizleri düşürmemek vatan hainliğidir” sözleriyle eleştirdiği ve Babacan ile Başçı'nın istifalarının gündeme geldiği bu dönem kurda büyük çıkışları da beraberinde getirdi.
Türk Lirası, fırçaların yoğunlaştığı ve dozunun arttığı bu dönemde dolar karşısında yüzde 10.35 değer kaybederek gelişmekte olan Türkiye'ye benzer ülkeler liginde açık ara lider oldu. Türkiye'ye benzer konumdaki, Brezilya Reali yüzde 9.87'lik kayıp yaşadı. Güney Afrika'nın Randı aynı sürede yüzde 1.89 Meksika pezosu 1.82, Arjantin pezosu yüzde 2.28 ve Endonezya Rupiahı 4.84 oranında değer kaybetti.
Gelişmekte olan ülkeler liginde, parası dolar karşısında eriyen Türkiye'ye en yakın ülke ise yüzde 9.87 ile Brezilya oldu. Ancak Brezilya parası reali ne faiz tartışmaları ne kavga gürültü eritti. Petrol ülkesi Brezilya'nın reali petroldeki ani düşüş nedeniyle dolar karşısında eridi. Bu nedenle Brezilya, kendine özgü somut gerekçesi nedeniyle aslında bu karşılaştırmanın dışında kalıyor. Analistler, Brezilya-Türkiye devalüasyon benzerliğini değerlendirirken, “Faiz kavgasının olumsuz etki gücünün en az petrol kadar etkili olabildiğini gördük” ifadesini kullandılar.

ÜSTELİK TABLO DÜZELDİ

Türk Lirası'nın yüzde 11 değer kaybettiği bu dönemin ilk başında iç ve dış konjonktürün daha kötü olduğu, aradan geçen 2 aylık sürede konjonktürdeki iyileşmenin kurlara olumlu yansıyacağı yerde faiz tartışmaları nedeniyle olumsuz yansıdığı belirlendi. Analistler, dolar kurunun 2.32 TL olduğu yılın başında Yunanistan'da siyasi belirsizli, Rusya-Ukrayna gerginliği ve FED belirsizliği olduğuna dikkat çekerken, “Bugün Yunanistan belirsizliği kalktı, Rusya-Ukrayna'da barış süreci başladı, FED‘in faiz belirsizliği bitti. TL'nin değerlenme fırsatı yakaladığı bu dönemde tam aksine hızlı erimeye şahit olduk” dediler.

Brezilya'yı petrol, Türkiye'yi kavga vurdu

GELİŞMEKTE olan ülkeler arasında dolar karşısında para birimi en çok değer kaybeden iki ülke Brezilya ve Türkiye oldu. Brezilya Reali, petrol fiyatlarının 46 dolara kadar gerilemesinin yarattığı ekonomik kriz ile yüzde 9.87 değer kaybetti. Dünyanın en büyük petrol üreticisi olan Brezilya, diğer üretici ülkeler gibi  küresel ölçekte düşen petrol fiyatları dolayısıyla oldukça zor bir döneme sürüklendi. Ülkede işsizlik arttı. Merkez Bankası ile faizleri yükseltti. Türk Lirası ise Erdoğan'ın başlattığı faiz tartışmalarının etkisi ile yüzde 10.35 değer kaybetti. Böylece TL' dolar karşısında en çok değer kaybeden para olarak kayıtlara geçti.