Orta Doğu'daki gerilim, küresel borsalarda eşine az rastlanır bir ayrışma yarattı. İstatistikler, çatışmanın doğrudan tarafı olan bazı ülkelerin piyasalarının beklenmedik bir direnç gösterdiğini kanıtlarken; krizden binlerce kilometre uzaktaki Avrupa borsaları, enerji krizinin nüksetme korkusuyla en ağır darbelerden birini aldı.
Wall Street yatırımcıları ekim ayından bu yana boğa ve ayı piyasası arasında bir "yıpratma savaşı" yürütüyor. Yine de çatışmanın etkisi sınırlı kaldı; S&P 500 endeksi şubat ayındaki zirvesinden %5'ten daha az değer kaybetti.
SAVAŞA DAHİL OLMAYAN AVRUPA EN AĞIR DARBEYİ ALDI
Savaşın en büyük ekonomik kaybedeni İran oldu. Ocak ayının ortasından itibaren savaş ihtimalini fiyatlamaya başlayan Tahran borsasındaki Tedpix endeksi, şubat sonuna kadar değerinin beşte birini kaybetti. Mevcut verilere göre piyasa şu anda işlemlere kapalı görünüyor.
Orta Doğu'nun finans ve ticaret merkezleri olan Birleşik Arap Emirlikleri'nde, emirliklerin "iş modellerine" göre farklı düşüşler yaşandı:
Dubai: Yabancı yatırımcı iyimserliğine ve turizme dayalı bir ekonomisi olan Dubai borsası, jeopolitik risklerin itibar zedelemesiyle %18 oranında sert bir düşüş yaşadı.
Abu Dabi: Ekonomisi büyük oranda petrole dayanan Abu Dabi, krizin enerji fiyatlarını yukarı çekmesi sayesinde daha korunaklı kaldı ve düşüş %11 ile sınırlı oldu.
Çatışmaya doğrudan dahil olmayan Avrupa, Euro Stoxx 600 endeksi baz alındığında genel ortalamada %8'lik bir değer kaybıyla en büyük mağdurlardan biri oldu.
Şubat sonundan bu yana yaşanan bu düşüşün temelinde, Avrupalı yatırımcıların zihninde hâlâ çok taze olan "2022 enerji krizi" korkusu yatıyor. Ortalama %8 olsa da, endeksteki yaklaşık 60 dev şirket %20 ve üzeri değer kayıpları yaşadı.
ANALİSTLER UMUTLU
Uzmanlar, İran çatışmasının nispeten kısa sürede sona ermesi halinde bu panik satışlarının tersine dönebileceğine inanıyor. Son bir ayda yatırımcıların korkuyla elden çıkardığı ve %40'a varan değer kaybı yaşayan bazı köklü Avrupa şirketleri, krizin hafiflemesi durumunda güçlü bir toparlanma potansiyeli taşıyor.