İzlanda’ya yolunuz düşerse size bir tabak dolusu "jöle" ikram edebilirler. Ancak dikkatli olun; bu tabaktaki şey sadece bir yemek değil, bir hayatta kalma mücadelesinin sonucu: Hákarl.
ASLA TAZEYKEN TÜKETMEMELİSİNİZ
Hákarl, aslında devasa Grönland köpekbalığının etidir. Ancak bu balığı tutup hemen tavaya atamazsınız. Çünkü eti, içinde barındırdığı yüksek oranda üre ve trimetilamin oksit nedeniyle aslında zehirlidir. Peki, İzlandalılar bu zehirli eti nasıl bir "gurme" lezzete dönüştürdü?
GELENEKSEL ŞEKİLDE HAZIRLANIYOR
Bu yemeği hazırlamak tam bir sabır (ve mide) testi:
Toprağa Gömme: Balık eti temizlenir ve kumlu bir çukura gömülür. Üzerine ağır taşlar konularak zehirli sıvıların dışarı sızması sağlanır.
Aylar Süren Bekleyiş: Et, 6 ila 12 hafta boyunca yerin altında fermente olur (yani bir nevi kontrollü şekilde çürür).
Asarak Kurutma: Yer altından çıkarılan etler, açık havadaki barakalarda aylarca kurumaya bırakılır.
TARİF EDİLEMEYEN BİR DENEYİM
Hákarl’ın yanına yaklaştığınızda burnunuza çarpan ilk şey yoğun bir amonyak kokusudur. Sanki mutfağınızı ağır kimyasallarla temizliyormuşsunuz gibi hissettirir. Ünlü Şef Anthony Bourdain bu yemek için şöyle demişti: "Bu, dünyada yediğim en kötü, en iğrenç şey!"
Aslında bu bir gelenek. Vikingler döneminde, yiyecek kıtlığının yaşandığı dondurucu İzlanda kışlarında, devasa bir köpekbalığını ziyan etmemek için bu yöntem geliştirilmiş. Bugün ise genellikle yanında "Brennivín" (Kara Ölüm) adı verilen sert bir İzlanda likörü ile "cesaret gösterisi" olarak tüketiliyor.
DENEMEDEN ÖNCE BİLİN
Mideyi Hazırlayın: Genellikle küçük küpler halinde ve kürdanla servis edilir.
Nefesinizi Tutun: İlk kez deneyecek olanlara kokusuna maruz kalmamak için burnundan nefes almaması tavsiye edilir.
İzlanda Mutfağının Gururu: Kokusuna rağmen İzlandalılar için bu yemek, atalarından kalan bir direnç sembolüdür.
