ABD’nin, İran ile bir ay süreli ateşkes ilan edilmesini hedeflediği ve bu kapsamda bir anlaşma mekanizması üzerinde çalışıldığı öne sürüldü. Al Arabiya’nın, İsrail’in Kanal 12 televizyonuna dayandırdığı habere göre, ateşkes planı ABD Başkanı Donald Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner tarafından yürütülüyor.
Haberde, Washington yönetiminin hedefinin bir ay sürecek geçici ateşkes olduğu belirtilirken, İran ile yapılması planlanan anlaşmanın Gazze ve Lübnan’daki mutabakatlara benzerlik taşıdığı ifade edildi. Ateşkes süresi boyunca 15 maddelik kapsamlı bir anlaşmanın müzakere edilmesi planlanıyor.
Al Hadath’ın yine İsrail Kanal 12’ye dayandırdığı bilgilere göre, söz konusu 15 maddelik anlaşma taslağında şu başlıklar yer alıyor:
1 - Yaptırımların yeniden devreye alınması tehdidinin otomatik olarak kaldırılması
2 - İran’ın mevcut nükleer kapasitesinin tamamen ortadan kaldırılması
3 - İran’ın “asla nükleer silah arayışında olmayacağına” dair taahhüt vermesi
4 - İran topraklarında herhangi bir nükleer zenginleştirme faaliyetinin yasaklanması
5 - Zenginleştirilmiş uranyumun Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na (UAEA) teslim edilmesi
6 - Natanz, İsfahan ve Fordow’daki nükleer tesislerin devre dışı bırakılması ve imha edilmesi
7 - UAEA’ya tüm bilgilere tam erişim izni verilmesi
8 - İran’ın “vekâlet güçleri” stratejisinden vazgeçmesi
9 - Bölgedeki milis gruplara finansman ve silah desteğinin kesilmesi
10 - Hürmüz Boğazı’nın kapatılmadan açık tutulması
11 - Balistik füze programına ilişkin kararın ertelenmesi
12 - Balistik füzelerin yalnızca savunma amaçlı kullanılması
13 - İran’a yönelik tüm yaptırımların kaldırılması
14 - Buşehr’de sivil nükleer programın geliştirilmesine destek verilmesi
15 - Yaptırımların yeniden uygulanması tehdidinin otomatik olarak iptal edilmesi
Söz konusu planla ilgili resmi makamlardan henüz doğrulama yapılmazken, tarafların önümüzdeki süreçte müzakerelere başlayabileceği belirtiliyor.
BİNLERCE ASKER SAVAŞA HAZIRLANIYOR
Bu esnada Trump yönetimi binlerce askerini Orta Doğu'ya, olası bir askeri operasyona hazırlık olarak gönderiyor.
Gönderilen 5 bin deniz piyadesinin üzerine 3 bin paraşütlü çıkartma birliği de savaş uçakları, helikopterler ve zırhlı araçlarla İran'a çıkarma yapmak için hazır edildi.
Hazırlıklar, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kontrolünü sağlayan Hark ve Keşm adalarını ele geçirmek için.
Keşm adasında füze şehirleri bulunurken, Hark adası ise İran'ın ekonomik atar damarı olarak görev yapıyor.
ABD'nin bu adaları ele geçirmesi halinde Trump, İran'ı etkisiz hale getirebileceğine inanıyor.
İran, bu sebeple olası bir saldırıya hazırlık yapıyor. Daha önce nükleer görüşmeler esnasında başlayan savaşın bir tekrarının da burada olması İranlılar için mümkün görünüyor.
İRAN, J.D. VANCE İLE KONUŞMAK İSTİYOR
Axios'un haberine göre İran, daha önce görüşmeleri yöneten Özel Temsilci Steve Witkoff ve Jared Kushner'a güvenmiyor.
Bu sebeple İran tarafı Trump'ın üst düzey diplomatlarıyla değil, savaş karşıtı olduğunu düşündükleri Başkan Yardımcısı J.D. Vance ile konuşmak istiyor.
Türkiye, Pakistan, Mısır arabulucuğuyla gerçekleşmesi planlanan ve 'bu hafta Pakistan'da' yapılabileceği öne sürülen görüşmelerde İran, savaşı istemeyen ABD yetkilileriyle görüşmek istiyor.
İran, daha önceki görüşmeler esnasında savaşın başlamasından beri ABD'ye güvenmiyor.
Nitekim ABD'nin olası kara operasyonu için bölgeye binlerce asker sevk etmesi bu endişeyi arttırdı.
Trump'tan sonra başkan adayı olması beklenen Vance, bu sebeple İran için daha güvenli bir seçenek olarak görülüyor.
İddiaya göre savaşın başından beri Vance ve Trump arasında büyük tartışmalar yaşandı. Trump savaşın gerekli olduğunu savunurken, Vance savaşı gereksiz bulduğu gibi daha önce verdikleri vaatlerle çeliştiğini belirtti.
'YENİLGİNİZİN ADINI ANLAŞMA KOYMAYIN'
İran Devrim Muhafızları'nın Hatemu'l Enbiya Merkez Karargahı Sözcüsü yayınladığı bildiride stratejik güç iddiasının stratejik bir yenilgiye dönüştüğünü savundu.
Sözcü "Sözde dünya süper gücü bu çıkmazdan kurtulabilseydi şimdiye kadar çoktan kurtulmuş olurdu" şeklinde konuştu.
Mevcut durumu "iç çekişmeleriniz sebebiyle kendi kendinizle müzakere aşamasına geldiniz" diye konuştu.
Sözcü, enerji piyasaların sarsılmasını ABD'nin yenilgisi olarak niteledi ve "Yenilginizin adını anlaşma koymayın; vaatlerinizin süresi doldu. Bölgedeki yatırımlarınızdan eser kalmayacağı gibi eski enerji fiyatlarını da bir daha göremeyeceksiniz. Bizim irademiz olmadığı müddetçe hiçbir durum eski seyrine dönmeyecektir. Bu irade ancak İran milletine karşı eylem yapma fikri o kirli zihinlerinizden tamamen silindiğinde ortaya çıkacaktır. İlk günden beri tek sözümüz şudur: Bizim gibi birisi sizin gibi birisiyle asla uzlaşmayacaktır; ne şimdi ne de hiçbir zaman." diye konuştu.
