Ticaret Bakanlığı, teknolojik ürünlerin geri kazanımı ve ikinci el piyasasında güvenliğin artırılması amacıyla yeni bir düzenlemeyi hayata geçirdi. Bu kapsamda "yenilenmiş ürün" tanımı; sıkı denetimlerden geçen, geçmişi şeffaf bir şekilde izlenebilen ve belirli iade güvencelerine sahip cihazlar olarak güncellendi.
Yeni düzenleme ile tüketicilerin ikinci el cihaz alırken karşılaştığı belirsizliklerin teknik ve hukuki altyapıyla giderilmesi hedefleniyor.
14 GÜN İADE HAKKI VE DİJİTAL TAKİP SİSTEMİ
Düzenlemenin teknik ve operasyonel ayağını oluşturan temel maddeler şu şekildedir:
Fiziksel Mağazalarda İade Hakkı: Daha önce yalnızca mesafeli sözleşmelerde (internet alışverişlerinde) geçerli olan 14 günlük şartsız iade hakkı, artık fiziki mağazalardan yapılan yenilenmiş ürün satışlarında da geçerli olacak. Tüketiciler, herhangi bir gerekçe göstermeksizin ürünü iade edebilecek.
YÜBİS ile Dijital Sicil: Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi (YÜBİS) adı verilen yeni sistemle her cihazın bir dijital sicili olacak. Tüketiciler bu sistem üzerinden; cihazın hangi parçalarının değiştirildiğini, uygulanan testlerin sonuçlarını ve yenileme işleminin detaylarını şeffaf bir şekilde görebilecek.
Kapsam Genişletildi: Cep telefonu, tablet, akıllı saat ve oyun konsollarına ek olarak, televizyonlar da yenilenmiş ürün kategorisine dahil edildi.
SERMAYE ŞARTI VE KURUMSAL MUHATAPLIK
Yönetmelik, piyasada faaliyet gösteren yenilenmiş ürün merkezlerine yönelik mali şartları da ağırlaştırdı. Yenileme merkezleri için aranan asgari sermaye şartı 30 milyon TL’den 100 milyon TL’ye çıkarıldı.
Bu değişikliğin yanı sıra, ödemelerin doğrudan yenileme merkezlerinin sanal POS sistemleri üzerinden yapılması zorunlu hale getirilerek, tüketicinin doğrudan kurumsal bir yapıyı muhatap alması sağlandı. Olası mağduriyet durumlarında ise merkezlerin yanı sıra bağlı şubeler de müteselsilen sorumlu tutulacak.
Ticaret Bakanlığı’nın bu hamlesiyle birlikte, yenilenmiş ürün piyasasında "geçmiş bilinmezliği" sorununun teknolojik kayıtlarla aşılması planlanıyor. Sıkılaşan denetimler ve artırılan sermaye yükümlülükleri ile sektörün daha kurumsal bir yapıya kavuşturulması, tüketicinin ise yasal haklar bakımından daha geniş bir koruma kalkanına sahip olması hedefleniyor.
