Başkan Donald Trump’ın Almanya'dan 5 bin asker çekme kararı sonrası Avrupa’daki NATO müttefikleri arasında büyük bir belirsizlik hakim.
Üst düzey NATO diplomatları Trump’ın İtalya’dan da kuvvet çekebileceğini öngörüyor. Ayrıca selefi Joe Biden döneminde planlanan uzun menzilli füzelerin Almanya’ya yerleştirilmesi projesinin de rafa kaldırılması bekleniyor.
NATO ülkelerinden yetkililer bu tahminlerini Trump’ın kamuoyuna yansıyan sert açıklamalarına ve ABD'li mevkidaşlarıyla yaptıkları özel görüşmelere dayandırıyor.
Beyaz Saray henüz resmi bir açıklama yapmazken Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun Avrupa’daki askeri varlığın geleceğine dair eleştirel yorumları dikkat çekti.
AVRUPA'DA ASKERLER YENİDEN DAĞITILACAK
ABD bazı askeri tatbikatlara katılımını sonlandırmayı veya askerlerini kendisine sadık görmediği ülkelerden uzaklaştırmayı planlıyor.
Bu strateji kapsamında kuvvetlerin daha destekleyici görülen Polonya gibi ülkelere kaydırılması gündemde.
Trump özellikle Almanya ve İspanya'nın ABD ile İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü operasyonlara yeterli destek vermemesinden duyduğu rahatsızlığı her fırsatta dile getiriyor.
Nisan ayı sonlarında İtalya veya İspanya’daki birlikleri çekip çekmeyeceği sorulduğunda ise Trump “Neden çekmeyeyim ki? İtalya bize bugüne kadar hiçbir konuda yardımcı olmadı. İspanya ise tek kelimeyle berbat bir performans sergiledi, kesinlikle berbat durumdalar" cevabını verdi.
Pentagon ve Beyaz Saray çekilme takvimi konusunda sessizliğini korusa da diplomatlar İspanya'nın durumundan özellikle endişe duyuyor.
İspanya’nın NATO’nun yeni yüzde 5’lik savunma harcaması hedefinden muaf tutulan tek ülke olması Trump’ın öfkesini artırdı.
Bu durum Rota ve Moron üslerindeki Amerikan varlığının azaltılacağına dair spekülasyonları güçlendirdi.
Dışişleri Bakanı Marco Rubio “Eğer ABD’nin NATO’da bulunmasının temel nedenlerinden biri Avrupa’ya konuşlandırılmış kuvvetler sayesinde başka operasyonlara müdahale edebilmekse ve artık bazı NATO üyeleri nedeniyle bu durum geçerliliğini yitirmişse bu ciddi bir sorundur ve mutlaka incelenmelidir" değerlendirmesini yaptı.
NATO 3.0
Uzmanlar geniş çaplı bir geri çekilmenin ABD’nin kendi çıkarlarına da darbe vurabileceği konusunda uyarılar yaptı.
Emekli Tümgeneral Gordon Davis “Eğer kuvvetlerimizi veya askeri ayak izimizi önemli ölçüde azaltmaya çalışırsak cezalandırmak için hedef aldığımız Avrupa ülkeleri kadar hatta onlardan daha fazla biz zarar görürüz" sözleriyle durumu özetledi.
Şu an Avrupa kıtasında yaklaşık 85 bin Amerikan askeri personeli bulunuyor. Bu üsler Orta Doğu, Afrika ve Orta Asya’ya hızlı müdahale için bir sıçrama tahtası görevi görürken Rusya’ya karşı da caydırıcılık sağlıyor.
Trump’ın sert tutumuna rağmen Kongre’nin getirdiği yasal engellerin ve ABD’nin Avrupa’ya olan stratejik bağımlılığının büyük çaplı değişimleri sınırlayacağı düşünülüyor.
Geçen yıl kabul edilen bir yasa Amerikan askeri sayısının 76 binin altına indirilmesi için meclis onayı şartını koşuyor.
Bu sırada Amerikalı yetkililer ile Avrupalı büyükelçiler "NATO 3.0" olarak adlandırılan yeni bir savunma vizyonu üzerinde çalışıyor.
Bu plan Avrupa’nın kendi savunması için birincil sorumluluğu üstlenmesini hedefliyor. Polonya ve Yunanistan’daki üslerin genişletilmesi Amerikan kaynaklarının kıtanın doğusuna kaydırılacağı yönündeki beklentileri de artırıyor.
