ABD ve İran arasında savaşı sona erdirmek için 20 milyar dolarlık bir anlaşmaya imza atılmak üzere. 

Axios'un ABD'li yetkililere dayandırdığı habere göre ana pazarlık konusu ise 20 milyar dolarlık dondurulmuş İran fonunun serbest bırakılması.

Bunun karşılığında Tahran yönetiminin zenginleştirilmiş uranyum stokundan tamamen vazgeçmesi bekleniyor.

Bu durum hem İran'ın savaş tazminatı talebini karşılıyor, hem de ABD'nin 'nükleer silah üretimine' karşı olan şartlarının yerine getirilmesine olanak tanıyor.

Pakistan bugün, ABD ve İran'ın bir sonraki görüşmesinden barış anlaşmasının imzalanmasını beklediğini söylemişti.

SON RAKAM 20 MİLYAR

Taraflar bu stokun geleceği ve serbest bırakılacak nakit paranın hangi şartlarda kullanılacağını tartışmaya devam ediyor.

ABD başlangıçta insani yardım için 6 milyar dolar önermiş olsa da İran tarafı 27 milyar dolar talep etti.

Mevcut müzakerelerde ise 20 milyar dolarlık bir rakam üzerinde duruluyor.

Uzlaşı önerisi nükleer malzemenin bir kısmının üçüncü bir ülkeye gönderilmesini ve geri kalanının uluslararası denetim altında seyreltilmesini içeriyor.

ANLAŞMANIN ÇIKMAZLARI

Hafta boyunca görüşmelerde istikrarlı bir ilerleme kaydedilse de taraflar arasında çözülmesi gerek önemli maddeler bulunuyor.

Başkan Trump ise pazar günü İslamabad’da gerçekleşmesi beklenen ikinci tur görüşmelerle bu anlaşmayı imzalamayı planlıyor.

Pakistan bu süreçte başat arabuluculuk görevini üstlenirken Mısır ve Türkiye de perde arkasından sürece destek veriyor.

Axios'a göre Trump yönetiminin öncelikli hedefi İran’ın yer altı tesislerindeki yaklaşık iki bin kilogramlık uranyum stokuna erişimini engellemekti.

Özellikle yüzde 60 saflık oranına ulaşmış olan 450 kilogramlık stok Washington tarafından en büyük tehdit olarak görülüyor.

ZAPT İMZALANACAK

Görüşülen mutabakat zaptı İran’ın nükleer zenginleştirme faaliyetlerine yönelik gönüllü bir duraklama maddesini de kapsıyor.

ABD bu sürenin 20 yıl olmasını talep ederken İran tarafı 5 yıl süresinde ısrar ediyor. Arabulucular ise bu uçurumu kapatmak için yoğun mesai harcadı.

Anlaşma şartlarına göre İran sadece tıbbi izotop üretimi için araştırma reaktörlerine sahip olabilecek. Bu İran'ın nükleer santralleri için yeterli.

Ayrıca tüm nükleer tesislerin yer üstünde kurulması ve mevcut yer altı tesislerinin devre dışı kalması şartı koşuluyor.

Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik durumu da masadaki bir diğer önemli başlık olarak öne çıkıyor ancak bu konuda henüz bir fikir birliği sağlanamadı.