Dünyanın en iyi ve en pahalı peynirleri denildiğinde akla genellikle Fransız mavi peynirleri, İsviçre’nin gözenekli gravyerleri ya da İtalya’nın yıllanmış lezzetleri gelir. Gastronomi dünyasının zirvesindeki en maliyetli peynirin Balkanlar’dan çıktığını çok az kişi bilir. Sırbistan'a özgü Pule peyniri, kilogramı 600 ila 1000 euro arasında değişen fiyatıyla dünyanın en pahalı peyniri unvanını elinde tutuyor.
Bu peyniri bu kadar pahalı yapan ne?
Pule peynirinin astronomik fiyatının arkasında, yapımında kullanılan sütün aşırı derecede nadir bulunması ve zahmetli üretim süreci yatıyor.
Gerçek Pule peyniri, dünyada sadece Sırbistan’daki Zasavica Doğa Koruma Alanı'nda yaşayan ve nesli tükenmekte olan 300 balkan eşeğinin sütünden üretiliyor.
Bir inek günde onlarca litre süt verebilirken, bir balkan eşeğinden sağım başına sadece 200-300 ml süt elde edilebiliyor. Koruma alanında aynı anda sadece yaklaşık 20 eşek süt üretebiliyor.
Sadece 1 kilogram Pule peyniri üretebilmek için tam 25 litre eşek sütü gerekiyor. Bu sütün sadece ham maddesinin litre maliyeti bile yaklaşık 45 euroyu buluyor.
Eşek sütünün insan sağlığına faydaları eski çağlardan beri biliniyor. Hatta Antik Mısır Kraliçesi Kleopatra’nın cildinin güzelliğini korumak için eşek sütüyle banyo yaptığı tarihi kayıtlarda yer alıyor.
Besin değerleri açısından oldukça zengin olan bu süt, inek sütüne kıyasla altı kat daha fazla C vitamini içerirken, sadece %1 oranında yağ barındırıyor. Ayrıca sütün içinde, peynir mayalanmasını sağlayan kazein maddesinin çok az bulunması, sütü peynire dönüştürmeyi neredeyse imkansız hale getiriyor.
Peynir üreticisi Slobodan Simić liderliğindeki uzmanlar, bu zorluğu gizli bir formülle aşarak dünyada eşek sütünden peynir yapmayı başaran tek merkez konumunda.
