Bilim dünyasından korkutan uyarı geldi. Atlantik Okyanusu'ndaki devasa akıntı sistemi (AMOC), tahmin edilenden çok daha hızlı bir çöküşe doğru sürükleniyor. Eğer bu akıntı durursa, Avrupa dondurucu kışlarla, Kuzey Amerika ise dev dalgalarla yüzleşecek. 

Atlantik Meridyenel Devrilme Dolaşımı (AMOC), gezegenimiz için dev bir kalorifer tesisatı gibidir. Tropiklerin sıcak suyunu kuzeye taşıyarak Avrupa'yı ısıtır. Ancak son araştırmalar, bu pompanın 2100 yılına kadar %60 oranında zayıflayacağını gösteriyor.

Uzmanlar, akıntının tamamen durma ihtimalinin artık %5 değil, %50'den fazla olduğunu belirtiyor.

En kötü modeller, maalesef gerçeğe en yakın olanlar çıkmaya başladı.

Akıntı durursa ne olacak? 

Okyanusun bu dev dolaşımı durduğunda, dünya genelinde geri dönülemez bir domino etkisi başlayacak:

Avrupa donacak: Batı ve Kuzey Avrupa'da kış sıcaklıkları dramatik şekilde düşecek, yazlar ise şiddetli kuraklıklara sahne olacak.

Deniz seviyeleri yükselecek: Kuzey Amerika kıyılarında deniz seviyesi mevcut tahminlerin 1 metre üzerine çıkabilir.

Gıda krizi: Tropikal yağmur kuşakları kayacak; mısır ve buğday tarımı yapılamaz hale gelecek. Bu da dünyanın kalori ihtiyacının %40'ının tehlikeye girmesi demek. 

Arktik ısınıyor, akıntı tıkanıyor

Peki, bu devasa sistemi ne durduruyor? Cevap: Kutuplardaki hızlı ısınma.

Grönland ve Arktik’teki buzlar eridikçe okyanusa devasa miktarda tatlı su karışıyor.

Bilim insanları ne diyor?

Tatlı su, tuzlu su kadar yoğun olmadığı için batamıyor. Suyun dibe çöküp güneye dönmesi gereken bu noktada "tıkanıklık" yaşanıyor ve tüm sistem yavaşlıyor.

Potsdam Enstitüsü'nden Prof. Stefan Rahmstorf, bu durumu "her ne pahasına olursa olsun önlememiz gereken bir felaket" olarak tanımlıyor. Arjantinli bilim insanı María Paz Chidichimo ise daha net: "Ülkelerin bir çöküş takvimi beklemeden, şimdiden hazırlanması gerekiyor."

AMOC daha önce de çökmüştü. Son buzul çağının sonunda yaşanan benzer bir olay, on yıllar içinde dünyayı ani bir iklim değişikliğine sürüklemişti. Veriler, akıntının şu an son 1600 yılın en zayıf noktasında olduğunu gösteriyor.